تبلیغات
فرهنگستان - مطالب عید نوروز
 فرهنگستان
محرم آمد ... محرم آمد ... محرم آمد ... محرم آمد ... محرم آمد ...
آخرین مطالب
پرس تی‌وی: آمریکا با پیشنهاد ۱۵ میلیارد یورو خط اعتباری ایران مخالفت کرد فهرست بازیکنان تیم ملی فوتبال ایران اعلام شد نتایج آزمون دکتری ۹۸ اعلام شد +لینک نتایجآقای روحانی در آیین آغاز عملیات اجرایی طرح اقدام ملی تولید و عرضه مسکن: نظر چهره‌های سیاسی درباره احتمال دیدار روحانی و ترامپ +تصاویراطلاعیه دفتر رئیس جمهور درباره پوشش نامناسب میهمانان همایش دولت فرشاد مقیمی مدیرعامل ایران‌خودرو شد جزئیات بسته پیشنهادی مکرون به ایران و آمریکا تایید خبر بازداشت مدیرعامل سابق ایران‌خودرو/ دو نفر از همکاران وی بازداشت شدند آغاز ثبت نام طرح ملی مسکن از شهریور امسال بسته پیامکی و متن‌های تبریک به مناسبت عید غدیر ۹۸اسراری خوفناک از کتاب‌های نفرین‌شده/ از خواندن این مطالب حذر کنید! + تصاویر فرزندان حضرت آدم و حوا چگونه ازدواج كردند رامبد جوان به تمام شایعات پایان داد/ آقای مجری تکلیف بحث خندوانه و مهاجرت را روشن کرد + جزئیات نجفی بخشیده شد/شهردار اسبق اعدام نمی شود پوچارلی با تهدید استراماچونی به استقلال نزدیک شد سفارش پیامبر (ص) به مسلمانان در روز عید قربان زیباترین پیامک‌های تبریک ویژه عید قربان ۹۸ تصاویر صفحه نخست روزنامه‌های سیاسی امروز را اینجا مشاهده کنید. دفترچه انتخاب رشته کنکور سراسری ۹۸ منتشر شد + دانلود دفترچه عادل فردوسی‌پور مجرم شناخته شد(( ن والقلم و ما یسطون )) برنامه نیم فصل نخست نوزدهمین دوره لیگ برتر فوتبال ایران/ شهرآورد پایتخت در هفته چهارم نفرات برتر کنکور ۹۸ معرفی شدند + اسامی صفحه نخست روزنامه‌های ۱۵ مرداد؛ قیمت خودرو‌های پرفروش در ۱۳ مرداد ۹۸ + جدول زمان دقیق اعلام نتایج کنکور سراسری مشخص شدمقامات بلندپایه ای که اعدام شدند شور آسمانیان و زمینیان در روز زیارتی علی بن موسی الرضا(ع) تقابل نارنجی پوشان تهران و شاهین بوشهر برای کسب قهرمانی/ پرسپولیس در اندیشه دبل کردن مقابل نیروی زمینی
لینک دوستان
مجله های روز دنیاناجیشقایقجمعیت هلال احمر استان کرمانترنمدنیای روانشناسیآموزش زبانترنجاز کجا چه خبرکودک سیتیآموزش زبان ترکی آذربایجانی و انگلیسیدیروز و امروزآموزش ابتدایی - مغان آرازروانشناسی بالینی (Clinical Psychology )چپ نیوزآموزش اول ابتداییمترجمهلال احمر استان اراکیادداشت های یک پیشاهنگترکیبهمراههزارسایتماه نومروارید در صدفدوم ابتداییبخشنامه های دانشگاه آزاد اسلامییه طلبه بی تکلفزن متولد ماکوماکو خبررباتیک و مکاترونیک ماکووب سایت شخصی مهندس امیدیوب سایت تخصصی کودکان ایران اسلامیآمار لحظه به لحظه جهانآخرین اخبار ایران و جهان◊آیت الله مصباح یزدیآیت الله مکارم شیرازیدفتر حفظ و نشر آثار آیت الله خامنه ایلغت نامه دهخداسازمان سنجش آموزش كشورآیت الله مرتضی مطهریسایتهای دولتیمرکز اسناد انقلاب اسلامیپرسش و پاسخپایگاه خبری تحلیلی فناوری اطلاعاتشهید آوینیهواشناسی ایرانشمیم عشقساجدلیست سایت های علمیرادیو پیامرادیو ورزشرادیوجوانشبکه آموزشرادیو سراسریشبکه تهرانشبکه4شبکه3شبکه2شبکه 1پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامیدفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قممرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامیمحسن قرائتیدایره المعارف مشاهیر و شخصیتهای بزرگ ایرانامام موسی صدرخبرگزاری قرآنی ایراندکتر چمرانثاراللهپایگاه كتابهاى درسىدانلود کتابهای مذهبیphotoختم قرآندفتر مقام معظم رهبریفرهنگ انقلاب اسلامیمرکز اسناد انقلاب اسلامینشریاتكتابخانه ملی ایرانكتابخانه آستان قدس رضویبزرگترین كتابخانه الكترونیكی جهانپایگاه مسجد جمكراندایره المعارف كامپیوتری علوم انسانیدفتر مقام معظم رهبری- قمحدیثموسسه آموزشی امام خمینیقرآنپخش زنده از حرم مطهر امام رضا علیه السلامپخش زنده حرم امام حسین علیه السلامبانک اطلاعات نشریات کشور،مجلات ایرانی، 1200 مجله ...بانک مقالات فارسیدانشگاه آزاد ماکومقالات درسیشعبه (۲) مقالات درسیبانک مقالات دانشگاهی،درسیروزنامه آناسایت اطلاع رسانی ماکو
+ نویسنده علی ابراهیم زاده در 10:32 ق.ظ | نظرات()

سیزده بدر سیزدهمین روز فروردین ماه و از جشن های نوروزی است. در تقویم‌های رسمی ایران این روز (سیزده بدر) روز طبیعت نامگذاری شده‌است و از تعطیلات رسمی است.برخی بر این باورند که در روز سیزده بدر باید برای راندن نحسی از خانه بیرون روند و نحسی را در طبیعت به در کنند. بعد از سیزده به در، جشن های نوروزی پایان می پذیرد.

سخن پیرامون جشن «سیزده بدر»، همانند دیگر جشن های ملی و باستانی ایران، نیاز به پژوهش زیاد و مقدمه چینی ای طولانی دارد، به ویژه جشنی مانند سیزده بدر با این گستره ی برگزاری و سابقه ی طولانی که این پهنه و زمان تغییراتی ژرف در آیین ها و مراسم ویژه ی این روز ایجاد کرده است.در این راستا کوشش بر این بوده است تا خردورزانه ترین و مستندترین گفتارها، نوشتارها و نگرش ها را در این زمینه جشن سیزده بدر گردآوری کنیم.

بهتر است در آغاز، پیشگفتاری پیرامون عدد 13 و روز سیزدهم و اینکه آیا این عدد و این روز در ایران و فرهنگ ایرانی نحس است داشته یا نه فراهم آوریم :

نخست باید به این موضوع توجه داشت که در فرهنگ ایرانی، هیچ یک از روزهای سال «نحس» و «بدیمن» یا «شوم» شمرده نشده، بلکه چنانچه می دانیم هر یک از روزهای هفته و ماه نام هایی زیبا و در ارتباط با یکی از مظاهر طبیعت یا ایزدان و امشاسپندان داشته و دارند، و روز سیزدهم هر ماه خورشیدی در گاهشماری ایرانی نیز «تیر روز» نام دارد که از آن ِستاره ی تیشتر، ستاره ی باران آور می باشد و ایرانیان از روی خجستگی، این روز را برای نخستین جشن تیرگان سال، انتخاب کرده اند.

همچنین در هیچ یک از متون کهن و هیچ دانشمند و نویسنده ای، از این روز (سیزده بدر)به بدی یاد نکرده اند بلکه در بیشتر نوشتارها و کتاب ها، از سیزدهم نوروز با عنوان روزی فرخنده و خجسته نام برده اند.


برای نمونه کتاب «آثار الباقیه» جدولی برای سعد و نحس بودن روزها دارد که در آن جدول در مقابل روز سیزدهم نوروز کلمه ی «سعد» به معنی نیک و فرخنده آورده شده است.

اما پس از نفوذ فرهنگ اروپایی در زمان حکومت صفویان رسید که در این فرهنگ نیز عدد 13 را نحس می دانستند، و هنوز هم با پیشرفت های علمی و فن آوری پیشرفته اروپا، این خرافات عمیقا در دل بسیاری از اروپاییان وجود دارد که در مقایسه با خرافات شرقی، شمارگان آن ها کم نیست و مثال های بسیار دیگری مانند «داشتن روزی بد با دیدن گربه ی سیاه رنگ»، «احتمال رویدادی شوم پس از رد شدن از زیر نردبام» یا «شوم بودن گذاشتن کلید خانه روی میز آشپزخانه»،«خوش شانسی آوردن نعل اسب» و بسیاری موارد خرافی دیگر که خوشبختانه تا کنون وارد فرهنگ ما نشده اند و برای ما خنده آور هستند.

اما تنها چیزی که در فرهنگ ایرانی می توانیم درباره ی عدد سیزده پیدا کنیم، «بد قلق» بودن عدد 13 به خاطر خاصیت بخش ناپذیری آن است.(این خود نشانه ای از دانش بالای ایرانیان از ریاضی و به کارگیری آن در زندگی روزمره است.)
اما وقتی درباره ی نیکویی و فرخندگی این روز بیشتر دقت می کنیم منابع معقول و مستند با سوابق تاریخی زیادی را می یابیم.همان طور که گفته شد سیزدهم فرودین ماه که تیر روز نام دارد و متعلق به فرشته یا امشاسپند یا ایزد سپند (مقدس) و بزرگواری است که در متون پهلوی و در اوستا تیشتر نام دارد و جشن بزرگ تیر روز از تیر ماه که جشن تیرگان است به نام او می باشد.

همانطور که پیشینه ی جشن نوروز را از زمان جمشید می دانند درباره ی سیزده به در (سیزده بدر) هم روایت هست که :

«... جمشید، شاه پیشدادی، روز سیزده نوروز (سیزده بدر)را در صحرای سبز و خرم خیمه و خرگاه بر پا می کند و بارعام می دهد و چندین سال متوالی این کار را انجام می دهد که در نتیجه این مراسم در ایران زمین به صورت سنت و آیین درمی آید و ایرانیان از آن پس سیزده بدر را بیرون از خانه در کنار چشمه سارها و دامن طبیعت برگزار می کنند ...»

اما برای بررسی دیرینگی جشن سیزده بدر از روی منابع مکتوب، تمامی منابع مربوط به دوران قاجار می باشند و گزارش به برگزاری سیزده بدر در فروردین یا صفر داده اند، از همین رو برخی پژوهشگران پنداشته اند که جشن سیزده بدر بیش از یکی دو سده دیرینگی ندارد اما با دقت بیشتر در می یابیم که شواهدی برای دیرینگی جشن سیزده بدر وجود دارد.

همانطور که پیش از این گفته آمد، تنوع و گوناگونی شیوه های برگزاری یک آیین، و دامنه ی گسترش فراخ تر یک باور در میان مردمان، بر پایه ی قواعد مردم شناسی و فرهنگ عامه، نشان دهنده ی دیرینگی زیاد آن است.

همچنین مراسم مشابه ای که به موجب کتیبه های سومری و بابلی از آن آگاهی داریم، آیین های سال نو در سومر با نام «زگموگ» و در بابل با نام «آکیتو» دوازده روز به درازا می کشیده و در روز سیزدهم جشنی در آغوش طبیعت برگزار می شده. بدین ترتیب تصور می شود که سیزده بدر دارای سابقه ای دست کم چهار هزار ساله است. 

شیوه های برگزاری و مراسم سیزده بدر

همانگونه که اشاره شد شیوه های برگزاری سیزده بدر و همچنین مراسم و آداب سیزده بدر بسیار متفاوت و گسترده می باشد که در اینجا به تفصیل نمی توان به آنها پرداخت، اما همانطور که می دانیم سیزدهم فروردین تیشتر روز می باشد و آغاز نیمسال دوم زراعی، و مردمان ایرانی برای نیایش و گرامیداشت تیشتر، ایزد باران آور و نوید بخش سال نیک به کشتزارها و مزارع خود می رفتند و در زمین تازه روییده و سرسبز و آکنده از انبوه گل و گیاهان صحرایی به شادی و ترانه سرایی و پایکوبی می پرداختند و از گردآوری سبزه های صحرایی و پختن آش و خوراکی های ویژه غافل نمی شدند.

 

بخشی دیگر از آیین های سیزده بدر را هم باورهایی تشکیل می دهند که به نوعی با تقدیر و سر نوشت در پیوند است.برای نمونه فال گوش ایستادن ،فال گیری (به ویژه فال کوزه)، گره زدن سبزی و گشودن آن ،بخت گشایی (که درسمرقند و بخارا رایج است)و نمونه های پرشمار دیگر ...از مراسم های روز سیزده بدر هستند.

از آئین های دیگر سیزده بدر که مانند  مراسم چهارشنبه سوری و نوروز، پر شمار، زیبا و دوست داشتنی است،بازی های گروهی، ترانه ها و رقص های دسته جمعی، گردآوری گیاهان صحرایی، خوراک پزی های عمومی، بادبادک پرانی، سوارکاری، نمایش های شاد، هماوردجویی جوانان، آب پاشی و آب بازی بخشی از این آیین هاست که ریشه در باورها و فرهنگ اساطیری دارند. از جمله شادی کردن و خندیدن به معنی فروریختن اندیشه های پلید و تیره، روبوسی نماد آشتی، به آب سپردن سبزه ی سفره ی نوروزی نشانه ی هدیه دادن به ایزد آب «آناهیتا» و گره زدن علف برای شاهد قرار دادن مادر طبیعت در پیوند میان زن و مرد، ایجاد مسابقه های اسب دوانی که یادآور کشمکش ایزد باران و دیو خشک سالی است.

 علف گره زدن یکی از مراسم سیزده بدر

افسانه ی آفرینش در ایران باستان و موضوع نخستین بشر و نخستین شاه و دانستن روایاتی درباره ی «کیومرث» دارای اهمیت زیادی است، در «اوستا» چندین بار از کیومرث سخن به میان آمده و او را نخستین پادشاه و نیز نخستین بشر نامیده است.

گفته های «حمزه ی اصفهانی» در کتاب «سِنی ملوک الارض و الانبیاء» صفحه های 23 تا 29 و گفته های «مسعودی» در کتاب «مروج الذهب» جلد دوم صفحه های 110 و 111 و «بیرونی» در کتاب «آثار الباقیه» بر پایه ی همان آگاهی است که در منبع پهلوی وجود دارد که :

«مَشیه» و «مَشیانه» که دختر و پسر دو قلوی کیومرث بودند، روز سیزدهم فروردین برای نخستین بار در جهان با هم ازدواج کردند. در آن زمان چون عقد و نکاحی شناخته نشده بود ! آن دو به وسیله ی گره زدن دو شاخه ی «موُرد»، پایه ی ازدواج خود را بنا نهادند و چون ایرانیان باستان از این راز به خوبی آگاهی داشتند، آن مراسم را به ویژه دختران و پسران دم بخت روز سیزده بدر انجام می دادند، امروزه نیز دختران و پسران برای بستن پیمان زناشویی، نیت می کنند و علف گره می زنند.این رسم (علف گره زدن در روز سیزده بدر)از زمان «کیانیان» تقریبا فراموش شد و در زمان «هخامنشیان» دوباره آغاز شد و تا امروز باقی مانده است.

در کتاب «مُجمل التواریخ» چنین آمده است :

«... اول مردی که به زمین ظاهر شد، پارسیان آن را «گل شاه» نامیدند، زیرا که پادشاهی او الا بر گل نبود، پس پسر و دختری از او ماند که مشیه و مشیانه نام گرفتند و روز سیزده نوروز با هم ازدواج کردند و در مدت پنجاه سال هیجده فرزند بوجود آوردند و چون مُردند، جهان نود و چهار سال بی پادشاه بماند.»

 همانگونه که شباهتی بین چارشنبه سوری و نوروز امروزی متداول در تهران و شهرهای بزرگ، با شیوه های اصیل و کهن آن وجود ندارد، سیزده بدر امروزی نیز تنها نامی از یک جشن کهن را برخود داشته و هیچ شباهتی به آیین کهن و یادگار نیاکان ما ندارد. نحوه ی اجرای جشن سیزده بدر ، مانند بسیاری از دیگر آیین های ایرانی، عمیقا از شیوه ی اصیل و باستانی خود دور شده است و به شکل فعلی آن، دارای سابقه ی تاریخی در ایران نیست.



سیزده بدرِ پیشینیان ما، روزی برای ستایش و دعا برای طلب باران فراوان در سال پیش رو، برای گرامیداشت و پاکیزگی طبیعت و مظاهر آن، و زیست بوم مقدس آنان بوده است. در حالیکه امروزه روز ویرانی و تباهی طبیعت است!



برچسب‌ها: تاریخچه سیزده بدر ،
+ نویسنده علی ابراهیم زاده در 11:47 ب.ظ | نظرات()


اقوام ترک و کرد آذربایجان‌غربی عید باستانی ایرانیان را با برپایی مراسم‌های خاص و ویژه‌ای جشن می‌گیرند و همه ساله سنت‌های دیرین این آئین باستانی را احیا می‌کنند.

 نوروز در فرهنگ مردم آئین خجسته‌ای بوده که ایرانیان را در هر نسلی، آئینی، مذهبی و از هر قومیتی، خارج از محدوده‌زمان و مکان به هم پیوند زده و با برگزاری مراسم ویژه این آئین، سنت‌ها و آداب رسوم کهن مردم منطقه احیا و نسل به نسل تداوم می‌یابد.

مردم شهر ماکو در گذشته آیین‌های زیادی برای استقبال از نوروز کهن داشتند که امروز برخی از آنها از حافظه مردم این سامان پاک شده‌اند و برخی نیز در آستانه فراموشی قرار گرفته‌اند.

از جمله رسم‌های زیبای ایام نوروز که در آذربایجان غربی و مخصوصا در شهر ماکو به فراموشی سپرده شده، رسم "تکم چی" ها نام دارد. چند روزی مانده به عید، تکم چی به طور نمادین، تکم، بز ساخته شده از قطعات چوب را در کوچه‌های روستاها و شهرها می‌چرخاند و در حالی که اشعاری به زبان ترکی و با صدای دلنشین می خواند نوید آمدن عید را می داد و پاداش خود را از مردم می گرفت.

غوغا و ولوله کودکان و نوجوانان در پیرامون تکم چی ها جنب و جوش خاصی به این آیین می‌داد. صدای نوروز و نجوای آمدنش را به نوعی می‌توان از تکاپو و شور و شوق زنان برای تر و تمیز کردن خانه و خریدهای نوروزی استشمام کرد.


گردگیری، زدودن ناپاکی و ناامیدی از خانه‌ها و دل‌ها

در شهر  ماکو از اواسط اسفندماه، خانه‌ها گرد و غبار یک ساله را با آیین خانه تکانی از رخسار می‌زدایند و رنگ و بوی تازه‌ای می‌گیرند.

وسعت این رسم که در منطقه به "هیس آلماق" موسوم است آن چنان در یکی دو هفته مانده به عید بیشتر می شود که گاهی مشکل کمبود و قطع آب آشامیدنی شهری را در پی می‌آورد.

مردم ماکو هنوز هم اسفندماه را با عنوان بایرام آیئی " ماه عید" می‌خوانند و مطابق سنت‌های کهن و قدیمی مردم آذربایجان غربی هفته اول اسفند ماه را "چیله قووان" یعنی هفته‌ای که چله زمستان را فراری می‌دهد یا یالانچی چارشنبه "چهارشنبه دروغین" می‌نامیدند و با آیین‌هایی اتمام فصل زمستان را جشن می‌گرفتند.

در گذشته ماکو، چهارشنبه هفته دوم اسفند ماه موسم به "کوله چارشنبه" یعنی چهارشنبه کوتاه بود و سومین چهارشنبه نیز "موشتولوقچی چارشنبه "چهارشنبه پیام آور" یا  " قره چارشنبه " چهارشنبه سیاه یا بزرگ " یا " خبرچی چارشنبه " نام داشت.

در مطالعات مردم شناسی انجام گرفته هر کدام از این چهار چهارشنبه ماه اسفند، نمادی از عناصر چهارگانه یعنی آب، خاک، باد و آتش بودند که با طبیعت کشاورزی منطقه آذربایجان غربی نیز سنخیت دارند و مردم نیز هر کدام از این چهارشنبه ها را به نوعی با آیین هایی خاص گرامی می‌داشتند.

در بعضی خانه‌های روستایی شهر ماکو، رسم است که اسپندی دود کرده در دو طرف در خانه می‌ریزند تا اهل خانه از چشم حسود و بیگانه در امان بوده و در برخی دهات منطقه هنوز رسم رفتن به سر چشمه و آب تازه آوردن باقی است.

در گذشته نه چندان دور برای این روز مردم لباس‌های تمیز و تازه خود را می‌پوشیدند و کوزه‌ای که در بین اقلام خرید چهارشنبه قرار داشت را پر آب تازه می‌کردند و گاهی چایی صبحانه روز چهارشنبه شان از همان آب تهیه می‌شد.

از مراسم دیگر در شهر ماکو تخم‌مرغ شکنی است. تخم‌مرغ‌ها را در پوست پیاز می‌پختند تا رنگ بگیرد و آن را در بین کودکان به عنوان سوغاتی چهارشنبه توزیع می‌کردند.

مراسم شال‌اندازی سنت و آیینی است که یواش یواش از زندگی شهری خارج می شود ولی هنوز در بیشتر مناطق روستایی آذربایجان غربی معمول است. امروزه، پیشرفت تکنو‌لوژی و فرهنگ شهرنشینی این رسم زیبا را آرام آرام به محاق فراموشی می‌سپارد.

شال اندازی در ماکو، مبتنی بر شیوه ای بود و آیین آن چنین بوده است که بعد از مراسم آتش افروختن در چهارشنبه، جوانان بر بام خویشان و همسایگان رفته و دستمالی را از پنجره و در روستا‌ها از روزن بام‌هابه درون آویزان می‌کردند و صاحبخانه دستمال را از آجیل و میوه و سایر هدایا پر می‌کرد و می گفت: "چک الله مطلبین وئرسین " یعنی : " بکش؛ خداوند مرادت را بدهد "

از مراسم بسیار قدیم آخرین چهارشنبه‌ سال، مراسم بخت گشایی بود، هرچند که امروزه همسرگزینی با روش‌های مدرن و تلفنی و اینترنتی و سایر شیوه ها مرسوم شده است اما یاد‌آوری این سنت خالی از لطف نیست.

مراسم بخت گشایی شامل گره زدن دستمال یا چارقد بود بدین ترتیب که دختران دم بخت گرهی به دستمال یا چارقد خود می‌زدند و از اولین رهگذر می خواستند تا به امید باز شدن گره از کارشان، گره را بگشاید.

بیرون رفتن از خانه در صبح روز چهارشنبه آخر سال و پرکردن کوزه آب از مراسم مرسوم بخت‌گشایی بود. فال‌گیری از مراسمی بود در روز چهارشنبه، که مردم تفالی می زدند بر سالی که در راه بود. در آذربایجان غربی همچنین یکی از مراسم فالگیری، مراسم فالگوش ایستادن بوده است.

این رسم که بیشتر از سوی زنان خانه انجام می گرفت بدین صورت بود که در مکانی که دیده نشوند می ایستادند و کلیدی زیر پای خود نهاده و به سخنان رهگذران گوش می دادند و تفال می‌زدند.

از مراسم دیگر، خرید آجیل چهارشنبه‌سوری است که هنوز هم در آذربایجان غربی به نام "یئدی لوین" به معنی آجیل هفت رنگ یا "چارشنبه یئمیشی" معروف است.

سفره هفت سین نماد زندگی و سرسبزی بهار

تزیین سفره هفت سین و آماده کردن سبزه نوروزی از دیگر رسومی است که در آذربایجان غربی همچنان رایج است.

سفره هفت سین در بعضی از مناطق روستایی ماکو چندان مرسوم نبوده و به جای آن سفره عید در خانه‌ها گسترده می‌شد و افرادی که برای عید دیدنی به آن خانه می آمدند در آن سفره می نشستند و پذیرایی می‌شدند.

سبزه رویاندن که معمولا از گندم، عدس، جو و سایر روییدنی ها انجام می‌گرفت یکی دو هفته مانده به عید به وسیله زنان خانواده مهیا می شد و این سبزه در خانه به عنوان مظهر رویش و سرسبزی باقی می ماند و در سیزدهم نوروز به دامان طبیعت یا در آب روان رها می‌شد.

ماندن سبزه عید در خانه بعد از سیزده بدر در افواه مردم شگون ندارد و به نوعی می توان گفت که رها کردن سبزه نوروزی در آب روان به معنای جریان زندگی و حیات دوباره جانداران است.

مردم ماکو، در جریان عید و شادی، آیین های دینی و مذهبی را فراموش نکرده اند، هنوز در جای جای آذربایجان غربی رسم گرفتن اولین دریافتی، به عنوان برکت سال از بین صفحات قرآن کریم رایج است.

قبل از تحویل سال نو، پدر و یا بزرگ خانه به تعداد افراد خانوار اسکناس هایی را در درون صفحات قرآن مجید قرار می دهند و با تحویل سال و خواندن دعای تحویل سال افراد خانه اولین دریافت نقدی خود را در سال جدید از قرآن کریم می گیرند و اعتقاد دارند این به کارشان در سال جدید برکت می‌دهد.

همچنین مردم  برای اینکه یاد و خاطره از دنیا رفتگان را نیز گرامی بدارند و تسلی خاطری از بازماندگان کنند نیز رسم و آیین خاصی دارند.

درشهر ماکو، افرادی که عزیزی را از دست داده اند عید نوروز برای آنها با عنوان قره بایرام "عید سیاه" نام گرفته است.

بعد از تحویل سال نو، دید و بازدید از بزرگان خانواده و اعضای فامیل از رسوم مردم آذربایجان غربی است که چند روز اول عید در مناطق شهری و روستایی استان به این امر اختصاص می‌یابد.

مراسم عید نوروز با آیین سیزده بدر پایان می‌یابد که در این روز مردم به خارج از شهرها می‌روند و این روز را در دامن طبیعت سپری می‌کنند.

منبع : سایت مرزداران



+ نویسنده علی ابراهیم زاده در 08:25 ق.ظ | نظرات()

چهارشنبه سوری,چارشنبه سوری,تاریخچه چهارشنبه سوری

تاریخچه چهارشنبه سوری
یکی از آئین های سالانه و دیرینه ی ایرانیان جشن سوری، چهارشنبه سوری یا به عبارتی دیگر چارشنبه سوری است.
 ایرانیان آخرین سه شنبه سال خورشیدی را با بر افروختن آتش و پریدن از روی آن به استقبال نوروز می روند. چهارشنبه سوری، یک جشن بهاری است که پیش از رسیدن نوروز برگزار می شود مردم در این روز برای دفع شر و بلا و برآورده شدن آرزوهایشان مراسمی را برگزار می کنند که ریشه اش به قرن ها پیش باز می گردد که مراسم ویژه آن در شب چهارشنبه صورت می گیرد.

برای مراسم در گوشه و کنار کوی و برزن نیز بچه ها آتش های بزرگ می افروزند و از روی آن می پرند و ترانه (سرخی تو از من ، زردی من از تو ) می خوانند.


ظاهرا مراسم چهارشنبه سوری برگرفته از آئینهای کهن ایرانیان است که همچنان در میان آنها و با اشکال دیگر در میان باقی بازماندگان اقوام آریائی رواج دارد و "سور” در زبان و ادبیات فارسی و برخی گویش های ایرانی به معنای "جشن”،”مهمانی"و "سرخ” آمده است.
جشن سور از زمان های بسیار دور در ایران مرسوم بوده است. قبل از ورود اسلام به ایران هر سال ۱۲ ماه، و هر ماه ۳۰ روز بوده که هر کدام از این ۳۰ روز اسمی مشخص داشته است که بعد از ورود اسلام به ایران تقسیمات هفته نیز به آن اضافه شد. در ایران باستان در پایان هر ماه جشن و پایکوبی با نام سور مرسوم بوده است.


 مختار برای کشتن یزید که در شهر کوفه که اکثر آنان ایرانی بوده اند از این فرصت استفاده کرده و در زمان همین جشن که مصادف با چهارشنبه بود یزید را قصاص نمود. بعد از گذشت چند سال بعد از ورود اسلام به ایران به آرامی جشن سور در ایران کم رنگ و به آخرین چهارشنبه سال محدود شد. جشن سور از مراسم اصیل ایرانی است و منشا خارجی ندارد. آتش از عناصر چهارگانه است و تنها عنصری است که آلوده نمی شود به همین منظور از گذشته های بسیار کهن تاکنون این آداب مرسوم بوده است.


 آخرین سه شنبه ی آخر سال را شب چهار شنبه سوری می گویند. شبی است که امروزه فقط بوته افروزی آن مانده است. این کار را عصر سه شنبه ی آخر سال که آخرش چهارشنبه است انجام می دهند. بدین ترتیب که کوپه های هیزم را روی هم می گذارند خورشید که غروب کرد هیزم را در حیاط خانه یا در کوچه یا در میدان باز آتش می زنند.


ظهور آتش بازی در مراسم چهارشنبه سوری
آتش بازی در شب چهارشنبه سوری در زمان ناصرالدین شاه و به وسیله ی فرانسوی ها در ایران رواج پیدا کرد. در ابتدا فقط برای سرگرمی شاه این نمایش انجام می شد پس از آن مردم هم در این سرگرمی سهیم شدند و دستور نمایش آن در میدان توپ خانه صادر شد و مردم در آن جا به تماشای آتش بازی می ایستادند و کم کم به شکلی که امروزه اجرا می شود در آمد.


بوته افروزی در چهارشنبه سوری
در ایران رسم است که پیش از پریدن آفتاب، هر خانواده بوته های خار و گزنی را که از پیش فراهم کرده اند روی بام یا زمین حیاط خانه و یا در گذرگاه در سه یا پنج یا هفت "گله” کپه می کنند. با غروب آفتاب و نیم تاریک شدن آسمان، زن و مرد و پیر و جوان گرد هم جمع می شوند و بوته ها را آتش می زنند. در این هنگام از بزرگ تا کوچک هر کدام سه بار از روی بوته های افروخته می پرند، تا مگر ضعف و زردی ناشی از بیماری و غم و محنت را از خود بزدایند و سلامت و سرخی و شادی را به هستی خود ببخشند. مردم در حال پریدن از روی آتش ترانه هایی می خوانند :
 خاکستر چهارشنبه سوری، نحس است، زیرا مردم هنگام پریدن از روی آن، زردی و ییماری خود را، از راه جادوی سرایتی، به آتش می دهند و در عوض سرخی و شادابی آتش را به خود منتقل می کنند.


سرود "زردی من از تو ، سرخی تو از من "
در هر خانه زنی خاکستر را در خاک انداز جمع می کند، و آن را از خانه بیرون می برد و در سر چهار راه، یا در آب روان می ریزد. در بازگشت به خانه، در خانه را می کوبد و به ساکنان خانه می گوید که از عروسی می آید و تندرستی و شادی برای خانواده آورده است در این هنگام اهالی خانه در را به رویش می گشایند. او بدین گونه همراه خود تندرستی و شادی را برای یک سال به درون خانه خود می برد.

 

ایرانیان عقیده دارند که با افروختن آتش و سوزاندن بوته و خار فضای خانه را از موجودات زیانکار می پالایند و دیو پلیدی و ناپاکی را از محیط زیست دور و پاک می سازند. برای این که آتش آلوده نشود خاکستر آن را در سر چهارراه یا در آب روان می ریزند تا باد یا آب آن را با خود ببرد ،گرد آوردن بوته، آتش زدن و پریدن از روی آن و گفتن عبارت "زردی من از تو، سرخی تو از من” شاید مهمترین اصل شب چهارشنبه سوری است.


 هر چند که در سالهای اخیر متاسفانه این رسم شیرین جایش را به ترقه بازی و استفاده از مواد محترقه و منفجره خطرناک داده است. مراسم دیگری مانند کوزه شکنی، فال گوش نشینی، آش نذری پختن، آب پاشی، بخت گشائی دختران، دفع چشم زخمها، کندر و خوشبو، قاشق زنی، فال گرفتن هم در این شب جزو مراسمات جالب و جذاب می باشد.


تحریف آیین چهارشنبه سوری
یافته های پژوهشی نشان می دهد که تمامی آیین ها و یادمان هایی که مردم ایران در هنگامه های گوناگون بر پا می داشتند و بخشی از آنها همچنان در فرهنگ این سرزمین پایدار شده است، با منش ، اخلاق و خرد نیاکان ما در آمیخته بود و در همه آنها، اعتقاد به پروردگار، امید به زندگی، نبرد با اهریمنان و بدسگالان و مرگ پرستان، در قالب نمادها، نمایش ها و آیین های گوناگون نمایشی گنجانده شده بود.


رفتار خشونت آمیز و مغایر با عرف و منش جامعه نظیر آنچه که امروزه تحت نام چهارشنبه سوری شاهد آن هستیم، در هیچ کدام از این آیین ها دیده نمی شود. بهتر است بگوییم، کسانی که با منفجر کردن ترقه و پراکندن آتش سلامتی مردم را هدف می گیرند، با تن دادن به رفتاری آمیخته به هرج و مرج روحی ، آیین چهارشنبه سوری را تحریف کرده اند. پس امیدوارم دوستان عزیز با خواندن این مطالب، زیبایی این رسم کهن ایرانی را با انجام کارهای خطرناک و استفاده از وسایل خطرناک آتشبازی خراب نکنند .

با امید به داشتن یک چهارشنبه سوری زیبا، فرهنگ ساز و به دور از هر گونه خطر احتمالی

 

منبع:parsine.com




برچسب‌ها: چهارشنبه سوری ،
+ نویسنده علی ابراهیم زاده در 07:57 ق.ظ | نظرات()

http://s1.picofile.com/file/6430754524/novruz_fire2.jpg

چهارشنبه‌سوری نام جشنی است که تغییر یافته مراسم باستانی پنج روز آخر سال به نام پنجه دزدیده یا اندرگاه است. این جشن برگرفته از آیین زرتشتی است که ایرانیان از ۱۷۰۰ سال پیش از میلاد تاکنون در پنج روز آخر هر سال، آن را با برافروختن آتش و جشن و شادی در کنار آن برگزار می‌کنند.

در گاه‌شماری زرتشتی یک سال شامل ۳۶۵ روز یا ۱۲ ماه است که هر کدام دقیقاً ۳۰ روز بوده و ۵ روز انتهایی سال جدا از ماه‌ها به‌حساب می‌آمده و «پنجه» نامیده‌می‌شود که البته در هر ۴ سال یک بار ۶ روز می‌شود. در این گاه‌شمار روزی به عنوان چهارشنبه و به طورکلی ۷ روز هفته وجود ندارد بلکه ۳۰ روز ماه و ۵ روز انتهای سال هرکدام با نام خاصی نام‌گذاری می‌شود. ایرانیان قبل حمله تازیان این ۵ روز آخر سال را با روشن کردن آتش جشن می‌گرفتند و بر این اعتقاد بودند که در این ۵ روز ارواح درگذشتگان به زمین سفر می‌کنند و با همراه خانواده‌هایشان و برای آنها برکت، دوستی و پاکی در سال آینده طلب خواهندکرد ولی بعد از حمله تازیان به دلیل مخالفت‌های آن روزگار در برپایی این مراسم ایرانیان روز چهارشنبه را که نزد اعراب نحس بوده را انتخاب کردند و آتش افروزی در این روز را با نحسی آن روز توجیه کردند.

واژه «چهارشنبه‌سوری» از دو واژه چهارشنبه که نام یکی از روزهای هفته‌است و سوری که به معنی سرخ است ساخته شده‌است. آتش بزرگی تا صبح زود و برآمدن خورشید روشن نگه داشته می‌شود] که این آتش معمولا در بعد از ظهر زمانی که مردم آتش روشن می‌کنند و از آن می‌پرند آغاز می‌شود و در زمان پریدن می‌خوانند: «زردی من از تو، سرخی تو از من» در واقع این جمله نشانگر یک تطهیر و پاک‌سازی مذهبی است که واژه «سوری» به معنی «سرخ» به آن اشاره دارد به بیان دیگر شما خواهان آن هستید که آتش تمام رنگ پریدیگی و زردی، بیماری و مشکلات شما را بگیرد و بجای آن سرخی و گرمی و نیرو به شما بدهد. چهارشنبه‌سوری جشنی نیست که وابسته به دین افراد باشد و در میان پارسیان یهودی و مسلمان‏، ارمنی‏ها، ترک‏ها، کردها و زرتشتی‏ها رواج دارد. در حقیقت این جشن و نقش بارز آتش در آن به علت احترام گذاشتن به دین زرتشتی است.

چهارشنبه سوری در آذربایجان


http://s1.picofile.com/file/6430752512/fire.jpg

آتش‌بازی و گره‌گشایی از قدیم معمول بوده‌است. آتش‌افروختن در این اواخر متداول شده‌است.در گذشته به جای آتش‌افروختن و پریدن از روی آن صبح روز چهارشنبه کودکان و جوانان از روی آب روان پریده و جمله « آتیل ماتیل چرشنبه بختیم آچیل چرشنبه» را میگفتند.آجیل و میوه خشک خوردن از ضروریات است و ترک نمی‌شود اگر دوست یا مهمان و تازه‌واردی داشته باشند باید حتماً شب چهارشنبه‌سوری خوانچه‌ای از آجیل خام و میوه خشک برای او بفرستند. در تبریز آب‌پاشی از بام خانه‌ها بر سر عابرین نیز رایج است که از آداب دوران ساسانیان بوده و هنوز در میان ارمنیان و زردشتیان ایران معمول است که در یکی از جشن‌های خود بر یکدیگر آب می‌ریزند

چهارشنبه های آخر سال را به ترتیب با اسامی چهار عنصر طبیعی مشخص کرد ه اند که عبارتند از: "سو چرشنبه سی" (چهارشنبه آب) ، "اود چرشنبه سی" (چهارشنبه آتش) ، "یئل چرشنبه سی" (چهارشنبه باد) و "توپراق چرشنبه سی" (چهارشنبه خاک) که به اسامی دیگری نیز مانند: "سور چرشنبه سی" (چهارشنبه سوری)، " "لوطی چرشنبه سی" (چهارشنبه لوطی) معروف می باشد

marasem-0701-mm4


چرشنبه لیک


در چهارشنبه آخر سال از طرف خانواده داماد به خانه تازه عروس هدایایی با عنوان "چرشنبه لیک" (هدیه روز چهارشنبه )  فرستاده می شود. در میان این هدایا می توان سبزه عید، چند شاخه گل سرخ، تعدادی ماهی قرمز، آجیل، لباس، چادری و... مشاهده کرد. همچنین سفره هفت سین، آینه، شانه و سرمه  نیز همراه آن به خانه عروس می فرستند.

"چرشنبه بازاری" ( خرید روز چهارشنبه ) نیز آداب مخصوص به خود را دارد. همه مردم به بازار می روند و "چرشنبه لیک" می خرند. چرشنبه لیک عبارت است از آینه، شانه، جارو، آجیل و... در این روز برای بچه ها نیز اسباب بازی می خرند. در تبریز وقتی برای بچه ها اسباب بازی می خرندبه شوخی گفته می شود: "چرشنبه اوشاغی، بئشی بیر شاهی" (کودک چهارشنبه، پنج تاشون یک عباسی)

و آن شخصی که فرزندان زیادی دارد زمانی که برای خرید به بازار می رود، این ندا را برای وی سر می دهند: "چرشنبه بالالاری" (بچه های چهارشنبه).

در این روز معمولا غذاهایی مانند پلو و کوفته درست می کنند. هنگام درست کردن کوفته، یک کوفته اضافه می پزند و به آن "غئییب پایی" (سهم غایب) می گویند که سهم مهمان ناخوانده می باشد.

در این روز همچنین گندم بو داده (قورقا) درست می کنند و در بعضی از مناطق، ریش سفید فامیل هنگام روشن کردن آتش در پشت بام، یک خط دایره ای کشیده و قورقا ها را داخل آن پخش می کند و سپس شروع به دعاهایی از این قبیل می کند: بسم الله الرحمن الرحیم، الهم صلی علی محمد و آل محمد، ای خدا، انشاالله که نوروز محمد، ثروت و دولت ابراهیم، عمر نوح، سلامتی و ارزانی نعمت برای ما و همسایگانمان عنایت فرما، برای اشخاص بدون اولاد، اولاد، برای جوانها سلامتی، برای پیران طول عمر، برای بیماران شفا، برای فقرا مال و ثروت، برای ثروتمندان کرامت عنایت فرما. مردم را نسبت به یکدیگر مهربان کن، آمین یا رب العالمین" بعد از دعا، مشتی از قورقاها و نخود و عدس برداشته و بعد از نیت و درخواست روزهای خوش برای همه از خدا، آنها را به سوی آسمان پرت می کند و می گوید: "بودا قوشلارین پایی" (این هم سهم پرندگان).


تکم-چی

 

سور و شادی


رسوم مردم آذربایجان  , جشن عروسی ,  حنابندان

وسایل شادی زیادی برای شادی و جشن این روز وجود دارد. از میان آنها می توان به "ترقه، یئتددی تاراقا، تومانا گیره ن، ال بمبی و..." اشاره کرد. که از طرف جوانها پرتاب شده و منفجر می شوند. در بعضی از مناطق از "توپ اودی" (توپ آتشین) نیز استفاده می کنند. این توپ از پارچه هایی که به همدیگر تنیده شده اند در چهارشنبه آخر سال آتش زده می شود و جوانها در محلها آن را به سوی همدیگر پرتاب می کنند.

"توولاما" از دیگروسایل شادی است. در درون این توولاما ها (گردونه های آتش) خرده های آلومینیوم و آتش ریخته و آنها را می چرخانند و هنگام چرخش، گلوله های سفید آتش همه جا پخش می شود.

از تفریحات دیگر این موقع "یومورتا چاقیشدیرماق" (بازی تخم مرغ ) می باشد. نحوه بازی بدین شکل است که جوانان در میدانگاهها جمع می شوند و تخم مرغهایی که آب پز شده اند را به یکدیگر می زنند تا ببینند کدامیک زودتر می شکند. کسی که تخم مرغش می شکند بازنده است و باید آن را به فرد برنده بدهد.

 

چهارشنبه سوری و روشن کردن آتش:

 چهارشنبه سوری,تاریخچه چهارشنبه سوری,ترقه چهارشنبه سوری

یکی از مراسمات مهم این روز، روشن کردن آتش و پریدن از روی آن می باشد. روایت های زیادی در مورد این مراسم وجود دارد. بعضی، به وجود آمدن این رسم را به زمان زرتشت پیامبر نسبت می دهند و بعضی آن را رسمی می دانند که از زمان مختار ثقفی (انتقام گیرنده خون امام حسین (ع) ) باقی مانده است. چرا که اینها معتقدند مختار با طرفدران خود قراری می گذارد مبنی بر اینکه در شب چهارشنبه در پشت بامها آتش روشن کنند، تا بدینوسیله دست به قیام بزنند و همه را آگاه سازند. و بدین طریق گرفتن انتقام خون امام حسین از دشمانش شروع می شود. و از آن روز به بعد، مردم، چنین روزی را روز شادی خود انتخاب می کنند.

عده ای بر این باورند که "سوری" واژه ای کردی و به معنای قرمزی و سرخی می باشد. ولی با نگاهی به تاریخ باشکوه تورک خلاف این موضوع برای ما ثابت می شود و ریشه این کلمه و همچنین ریشه مراسمات مختلف این روز را در این تاریخ مشاهده می کنیم. و حتی شاید بتوان گفت که سومرها قبائیل تورک اولین مردمانی بوده اند که مراسمات مربوط به چهرشنبه های آخر سال و نوروز را جشن می گرفتند. چنانچه آقای دکتر مهرداد بهار نیز در مدخل کتاب "تخت جمشید" خود و هم در مصاحبه خود با مجله آدینه (شماره بهار 1372) چنین تصریح می کند: "...جشن نوروز در اصل یک جشن آریایی نبوده بلکه نخست در بین سومریان مرسوم بوده است... این آیین از بین النهرین به دیگر مناطق جهان و از جمله ایران رفته است...".. البته خود کلمه "سور" (sur) در زبان تورکی به معنای سرور و شادمانی می باشد. در آداب و سنن قدیمی ما تورکها 4 چهارشنبه ماقبل نوروز جشن گرفته می شد و در چهارشنبه آخرین بر فراز تپه بلندی آتش افروخته تا قبل از طلوع آفتاب از روی آن می پریدند. رسم برافروختن آتش اشاره به یک حادثه تاریخی نیز می کند و آن اینکه تورکانی که در "ارگنه گون" نام مکانی- در محاصره بودند بکمک افروختن آتش توانستند محاصره را شکسته، راه سرزمین پدریشان را بیابند.

این روز رستاخیز یعنی بازگشت به سرزمین مصادف بود با شروع فصل بهار، بهمین خاطر خان تورکان هر ساله بیاد بود آن روز آتش بزرگی افروخته و با کوبیدن پتک بر روی آهنی که در آتش بزرگ قرار داده شده آغاز سال و جشن را اعلام می کند.

  آتشکده های به جا مانده از گذشته ها نیز نشان می دهد که این عنصر طبیعی در میان ملت تورک برای خود اهمیت خاصی داشته لذا مراسمات فعلی زنجیره خود را از گذشته حفظ کرده و اگر قالب ها نیز عوض شده باشند ولی مفهوم ذاتی خود را از دست نداده اند. پس نمی توان به همین راحتی صحبت از کردی یا عربی یا ... بودن کلماتی مانند سوری کرد. شاید در میان قوم کرد این واژه به معنای قرمزی باشد، ولی آن نمی تواند دلیلی بر تسری آن بر واژه های مشابه آن در فرهنگ ملتهای دیگر به همان معنا باشد.

بعد از غروب آفتاب، آتشها روشن می شوند و همه سعی می کنند از روی ان بپرند. زمان روشن کردن آتش از" اوزه رلیک" ( اسپند) که از بازار خریده شده می سوزانند و اعتقادی وجود دارد که پریدن از روی آتش موجب خوشبختی و گشایش بخت می شود.

موقع پریدن از روی آتش چنین نغمه هایی خوانده می شود:

آتیل باتیل چرشنبه

بختیم آچیل چرشنبه

 آغیرلیغیم اوغورلوغوم اودلارا

منیم له هوپولمایان یادلارا

آغیریلیغیم اود اولسون

اوددا یانان یاد اولسون

اود اوستن آتداناق

هر جفایا قاتداناق

آغیرلیغیم اوغورلوغوم اودلارا

منیم له هوپولمایان یادللارا

 آتیل توتول چرشنبه

چیللم توکول چرشنبه

بختیم آچیل چرشنبه

 

شال سالاماق" (رسم شال اندازی)
http://www.molkaneh.com/wp-content/themes/News-world/thumbopen.php?src=http://www.molkaneh.com/wp-content/uploads/2014/03/eid.gif&h=170&w=240&zc=1

یکی از رسومات جالب توجه در چهارشنبه آخر سال انداختن شال از سوراخهای پشت بام خانه ها می باشد. معمولا در این شب جوانان و بخصوص تازه دامادها شالهایی به رنگ قرمز را از سوراخهای پشت بامها که برای تهویه درست شده اند به داخل خانه ها می اندازند و صاحب خانه نیز جورابی، پیراهنی و ... به آن می بندد. تازه دامادها نیز می گویند که نامزدم را به شال ببندید، اطرافیان عروس نیز می گویند که نمی شود و در عوض جوراب، آجیل و... به شال می بندند.

رسومات زیادی برای چهارشنبه های آخر سال وجود دارد ولی آنچه ذهن من یاری کرد ، چند رسم دیگر از مراسمات و رسوم چهارشنبه آخر سال را برایتان ذکر می کنم: ( شاید در اینده توانستیم از همه رسومات که فراموش شده هاد برایتان بگوییم)

در چهارشنبه آخر سال شروع به زدن پشم آنها می کنند.

قنداق بچه درست می کنند.

به حمام رفته و مشغول آبتنی می شوند.

با آرد بروی دیوار خانه واتاق ها نقاشی (بیشتر  خوشید ،ماه،آدمک ....)میکشیدند. که به زبان ترکی به آن (ناقیش آتماق) میگویند.

دور تا دور پشت بام خانه را با وسیله ای بنام ارسین خط می کشیدند.

خوردن پلو ( مخلوط برنج با رشته سنتی) با خورشت مخصوص

شاخهای قوچها را با پارچه های قرمز رنگ می ندند.

پول، الک، نمک، آرد، روییندنی، آتش، هیزم به کسی نمی دهند.

قبل از طلوع آفتاب از روی آب می پرند.

شمعی که کاملا نسوخته را خاموش نمی کنند.

قبل از غروب آفتاب چراغها را روشن می کنند.

کنار زنی که وضع حمل کرده نمی روند.

شب زود نمی خوابند.

از دیوار خانه دیگ  می آوزند.

تازه گذشتگان را به یاد می آورند و با دعاهای خود آنها را یاد می کنند.

و...

 سخن آخر

نوروز عید باستانی ملت ایران و ایام مرتبط با آن برای خود رسم و رسومات مفرح و با مسمایی دارد و  که از نیاکان ما برای ما به یادگار مانده اند. و همانطور که این میراث معنوی به ما به ارث رسیده، ما نیز وظیفه داریم که آیندگان را از این امانت معنوی بهره مند کنیم که مبادا .............. فراموش شوند.



برچسب‌ها: چهارشنبه سوری دیارآذربایجان ،
+ نویسنده علی ابراهیم زاده در 07:39 ب.ظ | نظرات()



+ نویسنده علی ابراهیم زاده در 07:27 ب.ظ | نظرات()

سفر

این که سفر در سبد هزینه بیشتر خانواده های ایرانی جایی ندارد، اتفاق جدیدی نیست اما می توان پیش بینی کرد که امسال با افزایش هزینه حمل و نقل و بالا رفتن قیمت تورهای داخلی خانواده های بیشتری به جمع خانه نشینان نوروزی اضافه شوند و بخواهند تفریحات ساده تر و سفرهای کوتاه تر درون شهری را جایگزین گشت و گذار نوروزی شان کنند. اگر شما هم جزو  پایتخت نشینانی هستید که سفر در برنامه نوروزی امسالشان جایی ندارد، ما برای شما چند پیشنهاد ساده و کاربردی داریم که می تواند شما را از کسالت 14روز خانه نشینی نجات دهد.

 

روستای برغان

بله برغان! روستای آلوهای ترش و شیرین که در بهار باباغ های سرسبزش از شما پذیرایی می کند و خاطره ای در ذهنتان به جا می گذارد که احتمالا از این به بعد ترجیح می دهید به جای رفتن به فرحزاد و لواسان سری به برغان بزنید.

روستای برغان

کافیست 13 کیلومتر از کرج دورتر شوید تا به این روستای سرسبز برسید. برای رسیدن به برغان دو راه اصلی وجود دارد که یکی از آنها اتوبان کرج- قزوین است. درست چند کیلومتر بعد از عوارضی کرج- قزوین دو پل به موازات هم بر روی اتوبان وجود دارد. برای رسیدن به این منطقه باید از سمت چپ بروید و از روی اولین پل رد شوید اینجا یک دو راهی وجود دارد که مسیر جنوبی آن،شما را به "چهار باغ" می‌برد که یکی از بزرگترین مجموعه های گردشگری ورزشی در این منطقه واقع شده است.

اما اگر از روی پل دوم به سمت بالا بروید به ابتدای جاده "کردان" می رسید.البته این مسیر تنها مسیر رسیدن به روستا‌های شهرستان ساوجبلاغ نیست، یک مسیر را نیز ما به شما پیشنهاد می‌دهیم که این مسیر از باغستان کرج شما را به برغان می رساند. برای رسیدن به برغان از این راه، باید مسیر باغستان آتشگاه را طی کنید تا یک دو راهی مسیر برغان را به شما نشان می دهد.

گردشگری

 از ابتدای این راه تا برغان 10 کیلومتر است که راهی تقریبا پیچ در پیچ دارد،پس از طی 7 تا 8 کیلومتر شما به راحتی می توانید در بلندای یک دره نسبتا مرتفع برغان را زیر پای خود ببینید. به ورودی این روستا که برسید باید از داخل کوچه های تنگ و باریک آن عبور کنید تا به میدانگاهی برغان برسید. اینجا صدای رودخانه، درختان سر سبز بلند و چهره زنان و مردان روستایی فضای مناسبی را ایجاد کرده است.

 

غار هملون

این غارها در تنگه هملون در نزدیکی میگون قرار دارند و در حقیقت از 3 غار تشکیل شده‌اند. دهانه یکی حدود 3 متر با عمق 20 متر و دهانه دیگری 2 متر و نیم با فضایی به اندازه 24 متر مربع در داخل است.

دسترسی به این غار آسان است و رسیدن به آن از جاده‌ی اصلی میگون- شمشک به حدود 15 دقیقه راه‌پیمایی نیاز دارد. این غار به دلیل وجود سوراخ‌ها و غارهای سنگی با اندازه‌های گوناگون در طول دره ابتدا همه لانه نام گرفته و به مرور به هملون تبدیل شده است.

طبیعت

در بین غارهای دره‌ی هملون دو غار بزرگ‌تر وجود دارد که به نام‌های هملون کوچک و هملون بزرگ مشهور هستند. هملون کوچک  کمی بالاتر از رودخانه و در زیر تاق سنگی بزرگی قرار دارد، درازای غار حدود 60 متر و معمولا مرطوب و لغزنده است. برای رسیدن به هملون بزرگ  باید چند دقیقه‌ای از یک دامنه پرشیب پس از هملون کوچک بالا رفت. هملون بزرگ حدود 100متر درازا دارد. هر دو غار در آهنی بزرگی  دارند که قرار بوده است جلوی دهانه‌ی اصلی نصب شود. این درهای آهنی بزرگ راهنمای خوبی برای  پیدا کردن غار هستند.

 

آبشارهای ناران و کفترلو

آبشار

اگر اهل آب تنی هستید، دست خانواده تان را بگیرید و سری به آبشار ناران در 700 متری لواسان کوچک بزنید. این آبشار در کنار آبشار کفترلو که در دره‌های سرسبز شمال روستای کندعلیا دیده می شود، دو پدیده خنک و خیس نزدیک تهران هستند که از بودن در کنار آنها لذت خواهید برد. تنها راه فعلی رسیدن به آبشار ناران با توجه به مالکیت بسیاری از فضاهای اطراف آن، از بخش شرقی آبشار است.

اما برای رسیدن به آبشار کفترلو، راه کمی طولانی‌تر و البته زیباتر است و باید از روستای کندعلیا و جاده خاکی آن به سمت دره‌ای مملو از باغات بروید که در انتهای این راه مالرو آبشاری زیبا در مقابل دیدگان شما ظاهر خواهد شد. ارتفاع آبشار به نسبت بلند و حوضچه آبریز آن جذابیت طبیعی این منطقه چشم‌نواز را دو چندان کرده است.

 

گورستان باستانی قیطریه

گورستان؟! آن هم در تعطیلات عید؟! بله! دقیقا گورستان در تعطیلات عید. آن هم در جایی شبیه قیطریه تهران! فکر می کردید قیطریه یک منطقه باستانی از شهر باشد که بتواند گورستان اجدادتان را به شما نشان دهد؟ اگر نه، بد نیست بدانید که در گذشته این منطقه خوش نشین تهران روستای کوچکی از بخش شمیران بوده است. یعنی همان روزهایی که تهران و شمیران هر دو قریه هایی از شهرری بودند!

بنابراین عجیب نیست که چندین تپه باستانی در قیطریه وجود داشته باشد که در کاوش آنها تعدادی گور باستانی و ظروف سفالی سه هزار ساله بیرون بیاید. البته علاوه بر این ظروف سفالی، تعدادی ابزار برنزی و زیورآلات هم از تپه های قیطریه به دست آمده و آلاتی مثل قمه، سر تیر، کارد آشپزخانه، گزن برش، چرم، تیغه گلیم بافی، درفش، سوزن، سنجاق مو و موی بند و زیورآلاتی چون گوشواره ، انگشتر، دستبند، آیینه، دکمه لباس و وسایل آرایش بانوان و ... هم جمع آوری شده است.

گورستان قیطریه نشانه ای از اسکان اقوامی در اواخر هزاره دوم و اوایل هزاره اول پیش از میلاد در این ناحیه است که نشان می دهد در قیطریه مردگان را با لباس و پوشش های رایج زمانه دفن می کردند.

 

روستای تابلوهای سنگی

گردشگری

شاید باور نکنید که تنها چند کیلومتر دورتر از مرکز پایتخت، روستای شگفت انگیزی قرار دارد که دیدنی ترین تابلوی سنگتراشی طبیعت به شمار می رود. روستای کوچک و سرسبزیی به نام وردیج، از توابع کن که در آن نمونه های عجیبی از صخره های تراشیده شده با باد به چشم می خورد.

برای دیدن سنگ تراشه های وردیج، باید به غربی ترین نقطه شهر تهران و شمال ورد آورد سفر کنید. اگر با وسیله شخصی راهی وردیج می شوید، انتهای اتوبان همت همان جایی است که باید پیاده شوید و اگر اهل استفاده از وسایل نقلیه عمومی هستید، می توانید با مترو خود را به ایستگاه وردآورد برسانید و از آنجا سوار تاکسی های روستای توریستی وردیج شوید.

گردشگری

این تاکسی ها در مسیر خود از مقابل پاسگاه می گذرند و به سر جاده وردیج می رسند. در این جا می توانید از تاکسی پیاده شوید و جاده را به سمت دره ای که در قسمت چپ جاده قرار دارد ادامه دهید تا به روستای وردیج برسید.

اما اگر از قسمت شمالی شهرک دانشگاه شریف راهی شوید، می توانید سریعتر به کوه های حکاکی شده برسید. یعنی بعد از طی مسافتی در حدود 10کیلومتر که شما را به یک باره وارد دنیایی متفاوت از تهران می کند. اینجا جایی است که معمولا کوهنوردان و دوچرخه سواران زیادی برای تورهای تفریحی و ورزشی شان به آن سر می زنند.




+ نویسنده علی ابراهیم زاده در 04:26 ب.ظ | نظرات()
چند رسانه‌ای  - بوی عیدی،بوی توپ،بوی کاغذرنگی؛باصدای فرهاد بهمراه تصاویر خاطره انگیز از آداب و رسوم نوروزی.64
"نیاز به انتظار برای بارگذاری نیست"

.

برای دیدن اینجا کلیک کنید




+ نویسنده علی ابراهیم زاده در 11:55 ق.ظ | نظرات()

ترکمن ها به عید باستانی نوروز از قدیم علاقه خاصی داشتند، به طوریکه در اشعار شاعران کلاسیک، فرا رسیدن نوروز و جان گرفتن دوباره طبیعت، منعکس شده است و نخستین روز بهار به عنوان "تازه بیل"، عید شیدایی ترکمن ها معروف شده است.

به گزارش باشگاه خبرنگاران ؛شاعران نامدار و پر آوازه ای چون مختومقلی، شیدایی و ... درباره نوروز و طبیعت، به عنوان همدم انسان اشعاری سروده اند و این اشعار، بینش عمیق عرفانی و فلسفی آنان را نسبت به انسان و جهان طبیعت آشکار می سازد.

نوروز، رسم و آیینی کهن و از دوران پیش از تاریخ در میان مردم ایران از جمله ترکمن‌ها نیز شناخته شده بود. نوروز با طلوع خورشید در نخستین روز بهاری آغاز و به عنوان" تأزه ییل " جشن گرفته می‌شد.
 
جشن های ترکمن  
جشن‌ها و اعیاد در بین ترکمن‌ها به مناسبت‌های گوناگون از ویژگیهای خاصی برخوردارند و می‌توان آنها را به چند دسته تقسیم کرد: اعیاد تاریخی مانند عید نوروز، اعیاد دینی و مذهبی مانند عید قربان، عید فطر، میلاد رسول‌الله (ص) که در آن به ضیافت و مولودخوانی می‌پردازند.
 
جشن "آق آش" به هنگام رسیدن به سن مبارک پیامبر اکرم(ص) یعنی 63 سالگی، جشن فصلی و دهقانی مانند"جشن گندم"، جشن‌های خصوصی و خانوادگی مانند عروسی، تولد نوزاد، ختنه‌سورانی، بازگشت از زیارت خانه خدا و .. . از دیگر جشن های قوم ترکمن است.
 آیین های نوروزی ترکمن 
ترکمن ها، قبل از فرا رسیدن سال نو در روزهای پنج شنبه و جمعه برای شادی روح اموات، خیرات و صدقات به همسایه ها می فرستند، زیرا معتقدند که روح مردگان به خانه های خود باز می گردند و اگر جایگاه خود و فرزندانشان را پاک و پاکیزه ببینند و بوهای خوش استشمام کنند، شاد و خوشوقت شده و بازماندگان خود را دعا می کنند و گرنه افسرده و غمگین باز می شوند، به همین علت چند روز مانده به نوروز "عود" در خانه ها می سوزانند.
 
برگزاری عید نوروز و به استقبال سال نو رفتن در بین ترکمن ها، بیانگر توجه خاص آنان به این جشن است، قبل از تحویل سال، زنان به پختن نان و شیرینی های محلی و ... از قبیل بیشمه، بورک، قاتلاما، پتیر، پسیق و سمنو مشغول می شوند.

همزمان با آغاز تحویل سال، چراغها را روشن کرده و پنجره ها را باز می کنند تا هوای تازه بهاری داخل شود و برکت افزون تر شود، بزرگ خانواده، قرآن را بوسیده و تلاوت می کند تا سال جدید سالی پربار و برکت و همراه با تندرستی و خوشی و موفقیت آمیز باشد و در خاتمه تلاوت قرآن کریم و دعای خیر، بقیه اعضای خانواده دستها را به محاسن کشیده "آمین" می گویند./
 




+ نویسنده علی ابراهیم زاده در 09:47 ق.ظ | نظرات()

متن های زیبا برای تبریک سال نو

متن عشقولانه و فانتزی
اگر چه یادمان می رود که عشق تنها دلیل زندگی است اما خدا را شکر که نوروز
هر سال این فکر را به یادمان می آورد.پس نوروزت مبارک که سالت را سرشار از عشق کند. .

******************************************

متن اداری
یا مقلب القلوب و الابصار یا مدبرالیل و النهار
یا محول الحول و الاحوال حول حالنا الی احسن الحال
حلول سال نو و بهار پرطراوت را که نشانه قدرت لایزال الهی و تجدید حیات طبیعت می باشد
رابه تمامی عزیزان تبریک و تهنیت عرض نموده و سالی سرشار از برکت و معنویت
را ازدرگاه خداوند متعال و سبحان برای شماعزیزان مسئلت مینماییم

******************************************


متن ادبی
سال نومی شود.زمین نفسی دوباره می کشد.برگ ها به رنگ در می آیند و گل ها لبخند می زند
و پرنده های خسته بر می گردند و دراین رویش سبز دوباره...من...تو...ما...
کجا ایستاده اییم.سهم ما چیست؟..نقش ما چیست؟...پیوند ما در دوباره شدن با کیست؟...
زمین سلامت می کنیم و ابرها درودتان باد و
چون همیشه امیدوار وسال نومبارک...

******************************************


متن زیبا ودوستانه
یادم باشد که زیبایی های کوچک را دوست بدارم حتی اگر در میان زشتی های بزرگ باشند
یادم باشد که دیگران را دوست بدارم آن گونه که هستند ، نه آن گونه که می خواهم باشند
یادم باشد که هرگز خود را از دریچه نگاه دیگران ننگرم
که من اگر خود با خویشتن آشتی نکنم هیچ شخصی نمی تواند مرا با خود آشتی دهد
یادم باشد که خودم با خودم مهربان باشم
چرا که شخصی که با خود مهربان نیست نمی تواند با دیگران مهربان باش


******************************************


عمری با حسرت و انده زیستن نه برای خود فایده ای دارد و نه برای دیگران باید
اوج گرفت تا بتوانیم آن چه را که آموخته ایم با دیگران نیز قسمت کنیم . . .

******************************************

لحظات از آن توست؛ آبی، سبز، سرخ، سیاه، سفید
رنگهایی را که بایسته است بر آنها بزن
روزهایت رنگارنگ
سال نو مبارک . . .

******************************************

درشکفتن جشن نوروز برایت در همه ی سال سر سبزی جاودان وشادی
اندیشه ای پویا و آزادی و برخورداری از همه نعمتهای خدادادی آرزومندم . . .

******************************************

جشن است که نوروز به پا خاسته است.شادی و سعادت جهان ان تو باد.از هر دو جهان فقط تو را می خواهم . . .

******************************************

نوروز پاسداشت عشقهای کوچکی است که زنده مانده اند و روز تعظیم در برابر عشق های
بزرگی که عظمت را کوچک می دانند.پس به تو در نوروز سلام می کنم که بزرگترین عشق این کوچکی . . .

******************************************

نوروز این رفاقت را نگاهبانی می کند که باور کنیم قلبهامان جای حضور دوستانمان هستند . .

******************************************


متن عاشقانه
در این نوروز باستانی خیال آمدنت را به آغوش خسته می کشم . . .

******************************************

نوروز یعنی هیچ زمستانی ماندنی نیست اگر چه کوتاهترین شبش یلدا باشد . . .

******************************************

نوروز پیام آور مهر است که مرا وامی دارد تنها به خاطر تو دوست داشتن را یاد بگیرم . . .

******************************************


متن ادبی و محترمانه
نوروز شعر بی غلطی است که پایان رویاهای ناتمام را تفسیر می کند . . .

******************************************

زندگی وزن نگاهی است که در خاطر ما می ماند
نوروز جشن نکوداشت نگاه تو ست پس نوروز بر تو فرخنده باد . . .

******************************************

متن ادبی
چه افسانه ی زیبایی... زیباتر از واقعیت .. راستی مگر هر شخصی احساس نمیکند
که نخستین روز بهار گویی نخستین روز آفرینش است؟
نوروز مبارک

******************************************

باز عالم و آدم و پوسیده گان خزان و زمستان خندان و شتابان به استقبال بهار میروند
تا اندوه زمستان را به فراموشی سپارند و کابوس غم را در زیر خاک مدفون سازند
و آنگه سر مست و با وجد و نشاط و با رقص و پایکوبی با ترنم این سرود
طرب انگیز نو روز و جشن شگوفه ها را بر گذار می نمایند . . .

******************************************

و باز گرمای ملایم و فرحبخش روز های آفتابی بهار در باغ و راغ و کشتزار ها به سبزه و گلها
و درختان بشارت میدهد تا از خواب سنگین زمستان بیدار شوند و روح تازه بخود گیرند
و آنگاه این نوای جانبخش را ساز بدارند . . .

******************************************

و باز نسیم گوارای گیسوان مشک بوی بته های گلاب را با آهنگ موزون تکان میدهد
تا با لالهء خوش عذار و نرگس و ریحان و گل های دشتی همزمان جوانه زنند
و ترانه عشق را به گوش عشاق برسانند و آنگاه در چمنها و دشت و دمن طوفان برپا کنند . . .


******************************************


و باز هوای شاداب به عشرتگاه باغ و لاله زار ها راه میگشاید و گلهای سرخ و زرد
و نیلوفری را که در سبزه زار ها می رویند نوازش میدهد و آنگاه پربار چمن را
به نظاره می نشیندو همین که در مرغزاران حریر پوش به میزبانی مردان پاکدل دشت می شتابد نالهء
نی را می شنود و وظیفه دار این پیام میگردد . . .

******************************************

رونق عهـــد شبابست دگــر بوستان را / میرسد مـــژده گل بلبل خوش الحان را
ای صبا گر به جوانان چمـن بـاز رسی / خدمت ما برسان سرو گل ریحـــان را

******************************************

ای نو بهار خنـــدان از لامکان رسیـــــدی / چیزی به یار مانی از یـــار ما چه دیـــدی
خندان و تازه رویی سر سبز و مکشبویی / همرنگ یار مایی یا رنگ از او خریــدی

******************************************

فرا رسیدن نوروز باستانی، یادآور شکوه ایران و یگانه یادگار جمشید
جم بر همه ایرانیان پاک پندار، راست گفتار و نیک کردار خجسته باد

******************************************

متن اداری
بهار یک نقطه دارد نقطه آغاز بهار زندگیتان بی انتها باد سال نو مبارک

******************************************

متن دوستانه و اداری
با خوبی ها و بدی ها، هرآنچه که بود؛ برگی دیگر از دفتر روزگار ورق خورد،

برگ دیگری از درخت زمان بر زمین افتاد، سالی دیگر گذشت روزهایت بهاری و بهارت جاودانه باد

******************************************

ای خدای دگرگون کننده دلها و دیده ها ای تدبیر کننده روز و شب ای دگرگون
کننده حالی به حالی دیگر حال مارا به بهترین حال دگرگون کن سال نو مبارک

******************************************

مثل لحظه ای که باغ, در ترنم ترانه شکوفا میشود, غرق در شکوفه میشود روزگارتان بهـار
لحظه هایتان پر از شکوفـه باد. سال نـو مبارک

******************************************

بنگر به رستاخیز طبیعت که چه زیباست . و هر سال ستاخیزی دیگر را تجربه می کنیم و چه زیباتر رستاخیز انسان در این عصر آهن وتباهی

******************************************

متن برای دوستان وبلاگی
ورود به این عید سعید باستانی بنا به دلایل فنی برای شما مسدود می باشد . لطفا اصرار نفرمایید!عید شما مبارک

******************************************


متن برای پدر و مادر
عید نوروز را به
گلهای یاس بهشت آرزوهایم ،پدر و مادر عزیزم
که عطرشان پایدار ومهرشان ستودنی است
تبریک می گویم


******************************************


متن اداری و مودبانه
با سلام-در آستانه فرا رسیدن "عید نوروز باستانی" و طمطراق پیک بهاران و آغاز سال نو تبریک
و تهنیت صمیمانه را تقدیم شما و خانواده محترمتان داشته و در پرتو الطاف بیکران خداوندی
، سلامتی و بهروزی، طراوت و شادکامی، عزت و کامیابی را آرزومندیم.




+ نویسنده علی ابراهیم زاده در 09:45 ق.ظ | نظرات()
هفت سین

رایحه پاکیزگی به فضای خانه، روح سرسبزی و طراوت بخشیده است. لباس های نو بر تن کرده ایم و درکنار سفره هفت سین به انتظار نو شدن نشسته ایم. سفره زیباست و همه منتظر حلول سال نو. هیجانی زیبا، تمام وجوداعضای خانواده رادربرگرفته است. این سفره یک سفره خیالی و پوچ و بی معنی نیست، بلکه نشانه ای از آن است که در آغاز سال که روز و سال نو می شود ما نیز نفس خویش راتهذیب کنیم و بر آن تزکیه ارج نهیم تا خداوندی که هفت آسمان را آفریده و هفت دریا را زیر آن نشانده ، بدین وسیله هفت نماد را فرا روی ماقرار داده و به ما نشان می دهدکه به کدامین وجه زندگی خویش را سپری کنیم و با نشستن و برخاستن در کنار این سفره، اسطوره عشق و صفا و پاکی ای را که درآن وجود دارد، در جسم و روح خود منعکس کنیم.

سنجد

سین اول، سنجد

سنجد نماد سنجیده عمل کردن است.سنجد را بر این باور بر سفره می گذارند که هرکس با خویشتن عهد کند درآغازسال هرکاری را سنجیده انجام دهد.سنجد نشانه گرایش به عقل است؛ احترام به تفکر و ترویج و خردمندی.

سیب

سین دوم، سیب

دومین سینی که برسفره می نهند سیب است که نماد سلامتی و عشق می باشد.

سبزه

سین سوم، سبزه

سبزه پس از سنجد و سیب بر سر سفره گذاشته می شود که نشانه خرّمی و شادابی و خوش اخلاقی است.سبزی با خود شادابی ، نیکویی و سرزندگی را به همراه می آورد. رنگ سبز ارتعاش افکار ما را موزون نگه می دارد و به ما آرامش می دهد.

سمنو

سین چهارم، سمنو

سمنو مظهر صبر و مقاومت و عضو عدالت و قدرت است.

سیر

سین پنجم، سیر

سیر به نشانه رعایت حدود و مرزهاست. به سفره هفت سین راه یافته تا پای را از گلیم خویش بیرون ننهیم .سیر نماد مناعت طبع است یعنی انسان باید همواره با قناعت بر جهان بنگرد. پس سیر که نشانه قناعت و یادآور امتناع از تجاوز است را بر سر سفره می نهیم تاانسانی عاقل ،سالم ،شاداب، قوی و قانع باشیم.سیرچشمی و چشم سیری از بزرگ ترین صفات انسان برتر است.

سرکه

سین ششم، سرکه

سرکه نماد پذیرش ناملایمات و نماد رضا و تسلیم است.واقف بر این نکته هستیم که زندگی پیوسته توام با رنج و مشقت و زحمت است و هیچ انسان متعهد و با مسئولیتی نیست که بدون دغدغه بتواند به زندگی ادامه دهد.خداوند، زمین و آسمان و انسان را آسوده و بی غم نیافرید و در هر مشقتی که می رسد ،حکمتی نهفته است و سرکه گویای تسلیم در برابر حکمت خداوند بزرگ و حکیم است.

سماق

و سین هفتم، سماق

آخرین سین سفره هفت سین سماق است.سماق نمادصبر و بردباری وتحمل دیگران است.صبر به انسان می آموزد که درگذر زندگی، خستگی راباید خسته کرد و کامیابی را باید یافت.
پس بیایید با ایمان به چنین ارزش هایی سال نو را آغازکنیم و با گرایش به عقل و غلبه بر ترس و اضطراب، تصمیم بگیریم زندگی را ازنو بسازیم….





اگر هر ساله در این ایام شما هم مانند من شاهد درد و غم قربانیان چهارشنبه سوری بودید که زیبایی و بینایی اشان برای ابد، فدای یک لحظه هیجان ترکیدن ترقه شده، به من حق می دادید که در این روزها توصیه کنم که در وقت غروب و ساعت اولیه شب حتی المقدور از خانه هایتان بجز برای انجام کارهای ضروری بیرون نیایید، یا اگر بیرون می آیید در هر کجا که اجتماع چند نوجوان را دیدید راهتان را کج و از مسیر دیگری رفت و آمد کنید، و حتما عینکی را برای محافظت در جلوی چشمانتان داشته باشید.

بدبین نیستم و با شادی و تفریح هم مخالفتی ندارم، اما مگر ما چندتا چشم اضافی داریم که هرساله موظف به کور کردن تعدادی از آنها هستیم؟

در این روزها برای یک بار هم که شده به اورژانس بیمارستان های چشم این شهر سری بزنید تا اوج فاجعه رعایت نکردن مسائل ایمنی آتش، آتش بازی، ترقه، و انفجار و ... را از نزدیک ببینید.

آماری در اختیار ندارم که با زبان اعداد و ارقام دقیق صحبت کنم. اما بر اساس مشاهدات شخصی ام می توانم بگویم که هرساله در این ایام قرار است تعداد زیادی چشم قربانی شود ( البته علاوه بر سوختگی های شدید سر و صورت و آسیب های شدید ناحیه دست) که مشخصات آن از این قرار است:

قربانیان: عمدتا افراد مذکر بین سنین12 تا17 سال ( البته حتی رهگذران80 تا90 ساله هم نمی توانند ایمن باشند)، و فرد عامل انفجارترقه ( البته حدود40 تا50 ذرصد قربانیان را رهگذران و تماشاچیان بی گناه تشکیل می دهند)

مکان : عمدتا در کوچه های تنگ و تاریک و زیر زمین خانه ها ( البته حتی اتاق خواب و مهمانخانه و بزرگراه و مغازه و پاساژ و ... نیز محل های امنی نیستند).

زمان : عمدتا در دو سه روز منتهی به چهارشنبه آخر سال ( البته فاصله یک ماه قبل تا چند روز بعد از چهارشنبه آخر سال بدون شک روزهای امنی نیستند).

نوع حادثه: انفجار ترقه و فشفشه، ترکیدن شیشه و قوطی در آتش و ....

نوع آسیب: آسیب شدید چشمی که منجر به بیش از دو تا سه عمل جراحی می شود.

درد و رنج: تحمل رنج و درد چندین روز و ماه وسال و آواره شدن در اورژانس های بیمارستان در هرج و مرج ایام تعطیل.

پیش آگهی: علی رغم انجام چندین و چند عمل جراحی در حدود یک چهارم چشم های حادثه دیده هیچوقت بینایی مفیدی بدست نمی آورند و یا کاملا نابینا می شوند و از هر ده چشم، یکی منجر به تخلیه می شود. بقیه چشمهایی که بینایی نسبی بدست می آورند نیز تا آخر عمر از رنج و درد بی نصیب نخواهند بود.

بیایید جشن و شادی خود و اطرافیانمان را فدای یک لحظه هیجان غیر معقول نکنیم و سنت های ملی مان را عاقلانه پاس بداریم.

دکتر محمد حسین دستجردی – جراح و متخصص چشم




+ نویسنده علی ابراهیم زاده در 06:43 ب.ظ | نظرات()


مردم ایران زمین مانند سایر ملل كهن دارای آداب و رسوم و سنت های خاص خود هستند. یكی از این سنت ها، مراسم چهارشنبه آخر سال است. در تقویم ایران باستان، هر سال دوازده ماه و هر ماه سی روز بود. با این حساب، طول سال عملاً 360 روز می شد كه با سال كامل شمسی پنج روز و اندی فاصله داشت. مردم در این پنج روز و با خانه تكانی و شستشو آماده استقبال از نوروز می شدند. ایرانیان باستان اعتقاد داشتند كه نباید چرك و آلودگی سال كهنه را تحویل نوروز دهند و چون رفع همه آلودگی ها با شستشو برای آنها ممكن نبود، علاوه بر آب به عنصر آتش نیز روی می آوردند و چون آتش را نیز مظهر و عامل پاكی می دانستند، با آتش زدن هیزم به از بین بردن لوازم غیر قابل استفاده و ضدعفونی كردن محل زندگی خود می پرداختند. ضمن این كه برافروختن شعله ها همراه با دود، حشرات را نیز از بین می برد. اما متأسفانه امروزه این مراسم همراه با پیرایه های خرافی و تحریف، دستخوش تغییر شده و هرساله در پایان سال باعث اتفاقاتی می شود كه نگرانی خانواده ها و شهروندان را فراهم می آورد.

برخی سوابق تخریبی چهارشنبه آخرسال

ـ در اسفند ماه سال 1340 بر اثر انباشته شدن مواد محترقه انفجاری عظیم روی داد كه تعدادی كشته شدند.

ـ در سال 1342، 54 نفر بر اثر حوادث ناشی از ترقه های شب چهارشنبه آخرسال كشته و مجروح شدند.

ـ براساس آمار سازمان آتش نشانی، حدود 894 حادثه مربوط به چهارشنبه آخر سال بین سال های 68 تا 80 در تهران رخ داده كه منجر به كشته یا زخمی شدن بسیاری از افراد و بالغ بر چهار میلیارد تومان خسارت مالی شده است.

ـ در چهارشنبه آخر سال 79 در تهران 130 حریق ناشی از انفجار مواد محترقه روی داد و بر اثر آن 183 نوجوان با میانگین سنی چهارده تا هجده سال روانه بیمارستان شدند.

خوشبختانه با اعمال اقدامات كنترلی سال های اخیر نیروی انتظامی و همكاری های مطلوب شهروندان، سیر بروز حوادث ناگوار در این روز روند نزولی داشته است و تا حدودی درصد آمار جراحات و فوت درسال های اخیر كاهش یافته است.

تلخ اما واقعی

ـ مواد منفجره در مجاورت گرما و حتی در جیب افراد ایجاد انفجار و اشتعال می كند.

ـ انفجار 250 گرم مواد محترقه می تواند علاوه بر تخریب شدید یك ساختمان، منجر به شكستن شیشه ها تا شعاع زیادی شود.

ـ صداهای ناشی از انفجار برای نوزادان، خانم های باردار، بیماران و سالمندان بسیار خطرناك است و اختلال آنی در سیستم عصبی افراد به وجود می آورد.

ـ پرتاب ترقه و نارنجك های دست ساز به ویژه از روی بام ها می تواند خسارات فراوانی به خودروهای در حال عبور وارد آورد و حتی منجر به مرگ عابران شود.

مهار خطرهای چهارشنبه آخر سال

ـ هنگامی كه از مواد آتش زا یا موادی كه در آن بنزین به كار رفته استفاده می كنید حتماً فضای اطراف محدوده آتش را كنترل كنید تا هنگام شعله ور شدن، مهار آتش از كنترلتان خارج نشود.

ـ هنگام پریدن از روی آتش لباس خیلی تنگ، گشاد و یا بلند مانند چادر، دامن و مانتوهای بلند استفاده نكنید، بخصوص اگر مواد پلاستیكی در آنها استفاده شده باشد.

ـ حتی المقدور از ترقه ها و فشفشه های استاندارد و كارخانه ای استفاده كنید.

ـ هنگامی كه می خواهید از ترقه یا دیگر مواد منفجره استفاده كنید آن را طی زمان خاصی از دستتان رها كنید تا موجب آسیب دیدگی شما نشود.

ـ كودكان كم سن و سال به هیچ عنوان از این مواد استفاده نكنند، چون نمی توانند زمان رها كردن آن را تشخیص دهند.

قوانین و مقررات

طبق ماده 618 قانون مجازات اسلامی، هركس با هیاهو، جنجال، حركات غیرمتعارف یا با تعرض به افراد مخل نظم و آرامش عمومی شود یا مردم را از فعالیت باز دارد، به حبس از سه ماه تا یك سال و 75 ضربه شلاق محكوم می شود.

یكی از مهمترین اعضای بدن كه در جشن آخر سال، در معرض خطرات جدی قرار دارد، چشم است. دكتر «سید مرتضی انتظاری» جراح و متخصص چشم و بیماری های شبكیه و زجاجیه و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشكی شهید بهشتی می گوید:

«صدمات وارده به چشم به سه دسته صدمات بسته، نافذ و همراه با چشم خارجی نفوذی تقسیم می شود كه صدمات در دسته دوم و سوم شدیدتر است و موجب سوختگی های سطحی چشم و بافت های نگه دارنده، پارگی قرنیه، صلبیه، خونریزی قسمت جلو چشم، آب مروارید، جدا شدن شبكیه و بیرون آمدن زجاجیه خواهد شد. در بسیاری از موارد اجسام خارجی بسیار خطرناك نظیر شیشه، آهن، مس و آلیاژها باعث از بین رفتن عملكرد بافت شبكیه و در نهایت نابینایی می شود.»

دكتر انتظاری برگشت بینایی چشم را در صورتی كه جراحات در قسمت های عمقی چشم ایجاد و موجب بیرون زدن زجاجیه شود بسیار نادر دانست و افزود: «طی سال های اخیر بیمارانی را شاهد بوده ایم كه ترمیم و درمان چشم آنان تا اواخر تعطیلات عید هم ادامه داشته، اما به علت شدت جراحات وارده ناچار به تخلیه چشم شده ایم.»

وی افزود: «به علت انفجار ترقه ها و پاشیدن ذرات شیشه و آهن به چشم، علاوه بر صدمه دیدن چشم، پارگی پلك ها و خراشیدگی ناحیه صورت، به زیبایی افراد نیز لطمه می زند كه پس از آن احتمال این كه شخص آسیب دیده دچار مشكلات روحی و روانی شدید شود هم وجود دارد، كه البته بعضاً شاهد خودكشی آنها هم بوده ایم.»

دكتر انتظاری در ادامه سخنانش از كسانی كه در جشن چهارشنبه آخرسال به دلیل پاشیده شدن مواد شیمیایی دچار آسیب چشم می شوند خواست تا در اولین فرصت چشم را شستشو دهند و اگر جسم خارجی وارد چشم شد كه احتمال پارگی وجود داشت، از دستكاری كردن آن به شدت پرهیز و فوراً به چشم پزشك مراجعه كنند، چرا كه ممكن است با این كار موجب بیرون ریختن محتویات چشم و در نهایت، از بین رفتن بافت های حساس و اساسی آن شوند.»

منبع: اینترنت




+ نویسنده علی ابراهیم زاده در 06:42 ب.ظ | نظرات()


در روزهای پایانی سال، با شنیدن صدای ترقه ها و نارنجك های دست سازی كه به مناسبت چهارشنبه سوری در فضای كوچه و محله به گوش می رسد، به یاد حرف های یكی از دوستان كه در یك مجتمع بهزیستی نگهداری از كودكان معلول كار می كند می افتم. همیشه با هر انفجاری زنگ جملات او در گوشم می پیچد كه دردمندانه می گفت: «سر و صدای این ترقه ها خواب و آرامش را از چشم و گوش معلولان مجتمع گرفته. با صدای هر ترقه یكی از آنها از جا می پرد و آنها كه ضعیف تر هستند به گریه می افتند. علاوه بر آن، شب ها از ساعت نـُه به بعد كه وقت خوابشان می رسد، این صداها مانع آرامش آنها می شود. روز چهارشنبه سوری هم كه بدتر از هر روز دیگری است.»

بعد تعریف كرد كه چند هفته قبل از چهارشنبه سوری، اعلامیه هایی از طرف مجتمع به دیوار كوچه و خیابان های اطراف نصب می كنند كه شاید از میزان سر و صدا كاسته شود، ولی فایده ای ندارد. دردناك تر این كه مشكل فقط به این مجتمع خاص مربوط نمی شود. این معضلی است كه سال هاست پیش روی مراكز درمانی و توانبخشی نظیر بیمارستان ها، درمانگاه ها، آسایشگاه ها و حتی مراكز آموزشی قرار دارد.

این كه جوانان و نوجوانان محله به سرگرمی احتیاج دارند جای هیچ شك و شبهه ای ندارد. ولی آنچه باید بررسی شود تعریف «سرگرمی» است. آیا برهم زدن آرامش اهالی و ساكنان محله در هر وضعیت جسمی و روحی كه باشند، سرگرمی محسوب می شود؟ بیماری كه در بیمارستان است، مریضی كه در خانه استراحت می كند، محصلی كه سر كلاس درس نشسته و سالمندی كه در خیابان تردد می كند، چه گناهی دارند كه باید قربانی این آلودگی صوتی یا بهتر بگوییم، این اعمال قبیح و نفرت انگیز باشند؟

شاید وقت آن رسیده كه برای هدایت این سنت مسخ شده تدبیری اندیشیده شود. باید بساط این كارها برچیده شود و جوانان و نوجوانان به فرهنگی دست پیدا كنند كه در آن رعایت حال دیگران و حریم امن ساكنان محله از هر نظر محترم باشد و در اولویت قرار گیرد. اگر چه امسال تقارن این روزها با ایام محرم و صفر صورت مسئله را كمرنگ كرده، ولی...




+ نویسنده علی ابراهیم زاده در 06:41 ب.ظ | نظرات()

جذابیت هاى خطرناك آخرین چهارشنبه سال



«وندال ها مى آیند!»

این مى تواند جنجال برانگیزترین و پرجاذبه ترین تیتر براى نگاه كنجكاو هر خواننده اى باشد. اما وندال ها لابد حالا آزادانه و بى پروا در شهر كه نه، در تمام كوچه پس كوچه هاى ثانیه هاى به شماره افتاده اسفند به یك بهانه اتفاقاً ملى و سنتى، بین هر جمعیتى مى گردند و هرآنچه كه نباید بكنند مى كنند كه ساده ترین آن انفجارهایى است كه لابد شما را به یاد چهارشنبه سورى مى اندازد.

اما زن باردارى كه در شیرین ترین رؤیاهاى بچه دارشدن خود غرق است و ناگهان یك «سیگارت» و یا هر ماده منفجره لعنتى دیگرى كه قدرت ویران كردن شیشه هاى اتومبیل هاى اطراف را دارد، كنار پایش منفجرمى شود، چطور؟

بله ! بازهم چهارشنبه آخر سال و باز هم قصه آتش و انفجار و فاجعه. درحالی كه تمام شهر پر شده از ترقه و ترقه فروش، در و دیوار از خطر مى گوید و تهدید مى كند به این كه آخر سالتان را با فاجعه گره نزنید و باز هم ترقه است كه فروخته مى شود و صداهاى مهیب است كه گاه و بى گاه تنمان را مى لرزاند. چه وسوسه اى، چه طلسمى، چه اعجازى در این همه انفجار نهفته ؟ چه كیفى دارد این ترساندن و ترسیدن كه همه مبتلا به آنند؟ و عجبا كه على رغم تمام تهدیدها و خط و نشان ها، هرچه به آخرین چهارشنبه سال نزدیكتر مى شویم صداى انفجارها كـَر كننده تر مى شود.

امروزه نه تنها از رسوم كهن چهارشنبه سورى اثرى بر جاى نمانده، حتى آن رسومى كه از زمان كودكى خود به یاد مى آوریم نیز رفته رفته از یاد ما مى رود. دیگر اثرى از «قاشق زنى» نیست و شاید تا چندسال دیگر آجیل «مشكل گشا» هم تنها در خاطرات به جا مانده باشد. اما چیزى كه جایگزین این رسوم شده است، صداهاى مهیبى است كه هر سال از سال پیش بلندتر و وحشتناك تر مى شود و شهر را در شب چهارشنبه سورى تبدیل به یك میدان جنگ مى كند. چرا؟


جاى خالى اوقات فراغت

در كشور ما به خاطر مسائل اجتماعى و سیاسى و... براى پر كردن اوقات فراغت و شادى جوانان، فكر و برنامه ریزى نشده است، لذا جوانان خود به فكر احیاى آداب و رسوم خود مى افتند، مثل مراسم چهارشنبه سورى؛ و برنامه ریزى مى كنند تا چیزى را كه ندارند به دست آورند و این امر با توجه به این مسئله كه جوان مشتاق انجام كار خارق العاده است ممكن است در برگزارى مراسم چهارشنبه سورى سبب بروز اغتشاشاتى هم بشود. دكتر اصغر دادخواه، روان شناس بالینى و استادیار دانشگاه علوم بهزیستى و توانبخشى در این باره مى گوید: «پدربزرگ ها و مادربزرگ هاى ما از چهارشنبه سورى به عنوان مراسمى براى شادى و تحول یاد مى كنند. جوانان ما هم نیاز دارند كه از این تحول سهمى داشته باشند. جوانان مى خواهند هم فرهنگشان را حفظ كنند، هم شاد باشند و هم خاطراتى داشته باشند. بحث برنامه هایى براى بروز احساسات جوانان در تمام دنیا به اشكال مختلف وجود دارد.

از چند سال قبل سعى شده در مورد برگزارى مراسم چهارشنبه سورى برنامه ریزى شود. گاهى فكر كردند جمع گرایى و این كه براى برگزارى مراسم همه را جمع كنند در جایى خوب است. گاهى فكر كردند محله اى برگزار شود یا با كنترل برگزار شود. اینها به نظر من راه حل نیست. باید ابتدا جوان را با مراسم آشنا كرد. جوان مى خواهد به فرهنگى كه دارد، اهمیت داده شود. براى آشنایى با فرهنگ، تسهیلاتى لازم است. بسیارى از جوانان ما اصلاً فلسفه مراسم چهارشنبه سورى را نمى دانند. فكر مى كنند این مراسم دور هم جمع شدن، دست زدن، رقصیدن، هیاهو ایجاد كردن و مزاحم آرامش مردم شدن است. مى روند سراغ ترقه بازى و چون ترقه هاى سالم تر در اختیارشان نگذاشته اند، مى روند سراغ مسائل غیر قانونى. براى برگزارى مراسم به دور از این مسائل و به شكل صحیح باید به جوانان آگاهى داد، تسهیلات با كنترل لازم برایشان فراهم شود، برگزارى مراسم با شركت خانواده ها و مسئولان صورت گیرد. ما نمى توانیم مراسم ملى خود را حذف كنیم، چون در دل جامعه جا گرفته است. مراسم باید با مشاركت همه انجام شود تا هم تخلیه احساسات، هم هدایت احساسات و هم هدایت فرهنگ صورت گیرد.»

این در حالی است كه همه ساله مقادیر معتنابهى از مواد محترقه مجاز و غیر مجاز در ایران خرید و فروش مى شود و آمار دقیقى در این مورد وجود ندارد و تنها آمارى كه موجود است و ارائه مى شود آمار مربوط به دستگیرى و جمع آورى مقادیر معتنابهى از مواد محترقه اى است كه به صورت غیر مجاز تولید و خرید و فروش مى شود. همین چند روز پیش بود كه فرمانده انتظامى استان تهران از كشف بیش از چند میلیون انواع مواد محترقه طى چند روز اخیر در این حوزه استحفاظى خبر داد و اعلام كرد كه 90 درصد این كشفیات قاچاق و عمدتاً چینى هستند. بنا به اخبار رسیده سردار رضا زارعى در گفتگو با خبرنگار «حوادث» ایسنا، در تشریح نحوه شناسایى محموله قاچاق اظهار كرد كه حدود دو میلیون عدد انواع مواد محترقه به حجم دو كامیون خاور مربوط به عملیات هاى 48 ساعت قبل در «قرچك» ورامین است كه به صورت قاچاق وارد شده و براى توزیع به استان تهران انتقال یافته بود.

این در حالى بود كه تفاوت این كشفیات نسبت به كشفیات سال هاى قبل در نوع انفجارى و خطرناك بودن مواد محترقه بود، چراكه عمده مواد محترقه مكشوفه قاچاق از نوع خمپاره اى، TNT، موشكى، نارنجك، دینامیتى و انفجارى قوى بوده، به طورى كه با نصب بروشور روى آنها، توصیه و هشدارهاى ایمنى در خصوص نحوه استفاده از این مواد محترقه ذكر شده است. بنا به گفته سردار زارعى، پس از ورامین، بیشترین كشفیات مواد محترقه طى روزهاى اخیر به ترتیب مربوط به كرج و اسلامشهر بوده است، این در حالیست كه بر روى مواد محترقه مكشوفه وارداتى در اسلامشهر، عكس هاى خوانندگان و هنرپیشه هاى زمان طاغوت نصب شده بود.

از طرف دیگر تا روز پنج شنبه 10 اسفند ماه، مأموران پلیس از 650 واحد صنفى مظنون در حوزه استحفاظى استان تهران بازدید كردند كه در این میان 50 واحد صنفى متخلف پلمپ و 40 نفر نیز به عنوان متهم در این رابطه دستگیر شدند كه عمدتاً مبادرت به تهیه یا توزیع مواد محترقه كرده بودند؛ این موضوع نشان مى دهد كه تقاضا براى این مواد به حدى است كه هر سوداگرى حاضر به ریسك و پرداختن به این كار است تا بلكه شب عید به واسطه «شهوت ترساندن» میلیون ها تومان به جیب بزند.


چهارشنبه سورى یا چهارشنبه سوزى؟

چهارشنبه سورى، گذر از سردى و زردى و ناتوانى و سترونى و زمستان، به گرمى و سرخى و توانایى و زایایى و بهار و تابستان است. روشن كردن آتش به یاد آتش مقدس ورهرام و ستایش نور و روشنایى و از كنج خانه ها بیرون آمدن و با جمع بودن و احساس یكى شدن و یكى بودن و همبستگى و پریدن از روى آتش و با شوق و با صداى بلند گفتن این كه زردى من از تو(یعنى آن چه كه از زمستان در من مانده است) و سرخى تو از من (یعنى آن چه كه من براى زندگى به آن نیاز دارم)، همه از یاد رفته است. آن شور و شوق و هیجانى كه پدران ما داشتند تا از باغ ها و بیابان ها خار و چوب جمع كنند و در محله مان به آتش بكشند و حتماً از روى آن بپرند، و جوان ترها آتش گردان بیاورند و تكه اى آلومینیوم در آتش بگذارند و آتش گردان را بگردانند تا آلومینیوم ذوب شود و حلقه اى زیبا در آسمان درست كنند، و بعد چادرى به سر بكشند و با قاشق زنى به در خانه همسایه ها بروند و كلرات بخرند و زیر پایشان با سنگ مرمر بتركانند تا صدا كند، حالا جایش را به ترقه بازى داده است تا آن را زیر پاى «دیگران» بتركانیم؛ آن هم با یك حرص و ولع سادیستیك كه آن فرد اصلاً متوجه نشود و خود را به كوچه على چپ مى زنیم كه «ما نبودیم». آموخته ایم كه خشونت بورزیم و بعد دنبال مقصرش باشیم. این ترقه بازى نوعى عمل پنهانى است كه نتیجه برخوردهاى بى فرجامى است كه در سالیان گذشته با رسم و رسومات داشته ایم.

ترقه و نارنجك بازى جاى آتش بازى را گرفته است. آن آتش از مهر بود و این آتش از كین. از این روى نرمى و دوستى جاى خود را به تندى و خشونت سپرده است. بالاخره سال ها بر طبل خشونت كوفتن، ما را از فرهنگ دوستى دور می کند و به فرهنگ دشمنى نزدیك.

سال گذشته و در فرداى آخرین چهارشنبه سال، روزنامه ها نوشتند: « انفجارهاى پیاپى نارنجك هاى دست ساز در شب چهارشنبه آخر سال نظم عمومى شهر تهران را به هم ریخته بود. در بسیارى از خیابان ها به دلیل روشن شدن آتش، ترافیك شدیدى به وجود آمده بود. ساكنان قسمت هایى از شهر تهران از نخستین ساعات عصر روز گذشته بچه هاى خردسال خود را به داخل خانه هایشان بردند تا از تركش هاى احتمالى نارنجك ها در امان بمانند. » براساس اعلام مركز خدمات ایمنى آتش نشانى تهران در آخرین چهارشنبه سال گذشته 125 مورد حریق در نقاط مختلف شهر به این سازمان گزارش شد كه از این تعداد 80 مورد بر اثر برگزارى مراسم چهارشنبه سورى بوده است و این حوادث 80 میلیون ریال خسارت بر جاى گذاشت.

اما نكته پر اهمیت تر در این اتفاقات نه سوختن 21 خانه بود، نه خاكستر شدن 17 دستگاه اتومبیل و نه خسارت هاى وارده به 8 نقطه از فضاى سبز شهرى، بلكه غروب غم انگیز چهار زندگى و انتقال پیكر خون آلود و نیم سوخته 24 جوان به بیمارستان ها بود.


حادثه خبر نمى كند.

خانواده هاى بسیارى در آستانه حلول سال 84 مجبور شدند پاى تخت بیمارستان ها پیگیر مسائل مربوط به درمان كودكان مصدومشان باشند. چند خانواده هم با خاموش شدن صداى انفجارها رخت سیاه بر تن كرده و به جاى این كه پاى هفت سین بنشینند، سر بر مزار فرزندانشان مى گذارند. هولناك ترین حادثه چهارشنبه سورى سال گذشته در یك خانه مخروبه حوالى خیابان 17 شهریور تهران رخ داد. شدت انفجار در این خانه كه ساعت 30/19 دقیقه در آخرین چهارشنبه سال گذشته به وقوع پیوست به حدى بود كه تمامى اهالى منطقه سراسیمه به خیابان دویدند. در این حادثه دو جوان 17 و 15 ساله جان خود را از دست داده و دو تن دیگر به شدت مصدوم شدند. در همان شب «پویان علیدوستى» پسر17 ساله حمید علیدوستى مربى تیم ملى فوتبال جوانان كشورمان بر اثر انفجار مواد محترقه دچار مصدومیت شدید شد كه پس از انتقال به بیمارستان جان سپرد؛ برادر «ترانه علیدوستى» یكى از بازیگران اصلى فیلم « چهارشنبه سورى» كه امسال كلى جایزه از جشنواره فجر دریافت كرد.

در آخرین چهارشنبه سال گذشته حوادث تلخ دیگرى هم به بار آمد. انفجار نارنجك دست ساز در اتوبوس مسیر ولى عصر به مترو صادقیه، پرتاب نارنجك دستى به داخل یك مجتمع مسكونى در منطقه شهرك غرب، انفجار مواد محترقه در آشپزخانه و مجروح شدن یك پدر و پسر در خیابان قزوین، انفجار نارنجك دست ساز و مجروح شدن یك مأمور كلانترى 163 در منطقه دركه و... دیگر حوادث ناگوار این جشن در نقاط مختلف تهران در سال گذشته بود.

راستى فرداى آخرین چهارشنبه امسال چه اخبارى براى تیتر شدن خواهیم داشت ؟

معصومه وروانى




+ نویسنده علی ابراهیم زاده در 06:40 ب.ظ | نظرات()

آتش

استفاده از مواد آتش بازی هرگز به طور کامل ایمن نیست، حتی در صورتی که کاملاً مراقبت صورت گیرد. حوادث نه تنها ممکن است برای کسانی که از آن استفاده می کنند به وجود آید، بلکه برای کسانی که این مواد را درست می کنند نیز ممکن است اتفاق بیفتد.

توصیه ها:

- کلیه موادی که در نارنجک، ترقه، منور و سایر مواد آتش زا و محترقه استفاده می شوند، از مواد منفجره و آتش گیر هستند که ماده ای خطرناک است و صدمات جبران ناپذیری را به دنبال خواهد داشت.

- این مواد خاصیت خودبه خودی آتش گیری و انفجاری دارند. لذا از نگهداری آنها حتی به مقادیر بسیار کم در منازل، زیرزمین، محل کار و... جداً خودداری کنید.

- از حمل مواد محترقه و آتش گیر و انفجاری حتی به مقادیر بسیار کم، در جیب لباس و کیف جداًً خودداری کنید.

- کودکان و نوجوانان از اقشار آسیب پذیر هستند ،استفاده از این مواد توسط آنان خطرات جدی به همراه داشته، سلامت آنان را به خطر انداخته و مرگ را به دنبال خواهد داشت.

- در صورت نگهداری مواد آتش بازی، حتی کم خطر حتماً آن را در جای خشک و خنک نگهداری کنید.

- بقایای مواد آتش بازی را سریعاً جمع آوری نکنید. حتماً 15 تا 20 دقیقه صبر کنید. بعد آن را جمع آوری کرده و در یک سطل محتوی آب بریزد و سپس دفع کنید.

- در صورت داشتن مواد محترقه و انفجاری حتماً از آن در بیرون از خانه و دور از محل مسکونی و در جایی که علف های خشک و درختان موجود هستند، استفاده کنیم.

- همیشه در مواقع آتش بازی جهت اطفاء حریق، آب در دسترس داشته باشید.

- مواد آتش بازی (محترقه و انفجاری) را از محل هایی که مطمئن هستند خریداری کنید. این مواد را از دست فروش تهیه نکنید.

- کودکان به هیچ عنوان شخصا نباید از مواد آتش بازی و محترقه استفاده نمایند.

- مواد آتش بازی (منفجره و محترقه) را به طرف افراد دیگر پرت نکنید.

- هیچگاه مواد آتش بازی را در جیب خود نگذارید، زیرا ضایعات جبران ناپذیر به همراه خواهد داشت.

- هیچگاه مواد آتش بازی (منفجره و محترقه) را در ظروف شیشه ای یا فلزی قرار ندهید، زیرا در صورت انفجار ذرات شیشه یا فلز، به اطراف پرتاپ شده و سبب صدمات و خطرات جانی خواهد شد.

- از نزدیک شدن به موادی که برای انفجار یا احتراق آماده کرده اند، دوری کنید، زیرا خطر از دست دادن عضوی از بدن و یا مرگ را به همراه خواهد داشت.

هر ساله شاهد حوادث رقت آوری در ایام چهارشنبه سوری از جمله سوختگی های شدید، از دست دادن چشم یا پاره شدن پرده گوش هستیم. این مواد را شوخی نگیرید زیرا با زندگی خود بازی کرده اید.

- هیچگاه برای چاشنی از الکل برای آتش گیری مواد استفاده نکنید.

- برای نگهداری از مواد منفجره و محترقه، آن را به طور ایمن در یک جعبه و دور از سایر مواد آتش گیر یا گرما و الکتریسته و .... قرار دهید.

- هیچگاه ماده محترقه و منفجره ای که یک بار استفاده شده است را مجدداً استفاده نکنید.

- از آتش زدن لاستیک، هیزم، کارتن خالی و امثال آن چه در واحدهای مسکونی و چه در معابر ، کوچه و خیابان خودداری نمایید.

- پرتاب مواد آتش زا مانند فشفشه و موشک بر روی درخت ها، بام و بالکن منازل از عوامل عمده بروز آتش سوزی است. شایسته است به طور جدی از انجام آن بپرهیزید.

- صاحبان فروشگاه های مواد شیمیایی و رنگ فروشی ها از فروش هر گونه مواد آتش زا و مواد شیمیایی به کودکان و نوجوانان جداً خودداری نمایند.

- از ریختن مواد سریع الاشتعال مانند نفت، بنزین و غیره بر روی مواد آتش گیر جداً خودداری شود. همچنین از قرار دادن ظروف تحت فشار از جمله کپسول، اسپری، حشره کش ها و غیره بر روی آتش خودداری شود.

- حتی الامکان وجود یک کپسول خاموش کننده ی آتش پودری در نزدیک محوطه آتش ضروری است .

- در صورت امکان یک شیلنگ آب در نزدیکی محوطه آتش آماده گردد تا در صورت لزوم، بتوان از آن استفاده نمود. حتماً قبل از ترک محل، از خاموش شدن آتش مطمئن شوید.

مهندس فاطمه فلکی
رئیس اداره پیشگیری از عوامل زیان آور شیمیایی مرکز سلامت محیط و کار



+ نویسنده علی ابراهیم زاده در 06:39 ب.ظ | نظرات()
چهارشنبه سوری

چهارشنبه ‌ی آخر سال که می ‌شود، صدای بمب و ترقه از هر سو به گوش می ‌رسد، گروهی بی خیال از روی آتش می ‌پرند، گروهی از درد سوختگی و شکستگی فریاد می ‌کشند و کسانی در غم از دست دادن عزیزی، شب را با گریه به صبح می ‌رسانند.

چهارشنبه آخر سال نزدیک است، سه ‌شنبه 25 اسفند امسال مصادف است با سالروز بمباران شیمیایی حلبچه در سال 66 که البته همزمان با روز بزرگداشت پروین اعتصامی شاعر نامی معاصر نیز است، همان که می ‌گفت:" علامت خطر است این قبای خون آلود، هر آن که در ره هستی است در ره خطری است."

چهارشنبه ی آخر سال امسال هم مثل هر سال خطرهایی در پیش است، اورژانس، آتش نشانی، نیروی انتظامی، هلال احمر، شهرداری در وضعیت آماده باش خواهند بود تا شاید قدری از میزان و شدت حوادث بکاهند. حوادثی ساخته دست خودمان و قابل پیش بینی و البته پیشگیری.

کافی است بیاموزیم که می ‌توان بدون هیاهو و انفجارهای مهیب هم شادی کرد و جان خود و اطرافیان را به خطر نینداخت.

گر چه غلامرضا معصومی، رئیس اورژانس کشور در گفتگو با خبرنگار فارس، خبرهای خوشی داده است و گفته است که مسئولان نیروی انتظامی به او اطمینان داده ‌اند که پلیس امسال 100 درصد مواد محترقه را جمع‌ آوری کرده است و اظهار امیدواری کرده که امسال چهارشنبه ی آخر سال امن و سالمی داشته باشیم و حتی شاید حوادث ناگوار چهارشنبه سوری امسال به صفر برسد.اما چهارشنبه ی آخر سال است و آتش در کمین است.

همین چهارشنبه سوری پارسال بود که به گزارش مسئولان وزارت بهداشت 306 نفر حادثه دیدند و راهی بیمارستان شدند که البته 55 درصد نسبت به چهارشنبه آخر سال 86 کمتر بود و البته حداقل یک نفر در همین شب بر اثر حادثه بازی با آتش جان خود را از دست داد.

با این حال چنین روزی بود که شنیدیم،

چهارشنبه سوری

" بر اثر آتش ‌بازی، یک باب نانوایی در خیابان 17 شهریور آتش گرفت "

" سازمان آتش نشانی اعلام کرد: بر اثر آتش بازی، 20 نقطه تهران آتش گرفت. "

" رئیس اورژانس تهران گفت: بازی با ترقه در تهران، 12 نفر را دچار سوختگی در ناحیه صورت و دست و پا و راهی بیمارستان کرد."

" دست 2 نفر بر اثر انفجار مواد محترقه قطع شد؛ این دو نوجوان 15 ساله در نارمک و خانی آباد تهران به علت انفجار مواد محترقه، دست راست خود را از دست دادند. "همچنین بر اثر انفجار نارنجک دست ‌ساز در میدان رسالت پیرمرد 55 ساله ‌ای دچار لکنت زبان شد "

" رئیس بیمارستان سوانح و سوختگی مطهری اعلام کرد: امسال رکورد پذیرش مصدومان در چهارشنبه آخر سال شکسته شد که البته بیشتر آنان سرپایی درمان شدند."

خبرگزاری فارس گزارش داد، در بین پذیرش شدگان بیمارستان مطهری، 4 نفر به علت سوختگی در ناحیه دست، پا و صورت به بیمارستان حضرت فاطمه زهرا (س) و یک نفر به علت شدت آسیب‌دیدگی چشمی به بیمارستان حضرت رسول(ص) ارجاع داده شدند و بقیه این مصدومان به صورت سرپایی درمان شدند.

فردای چهارشنبه آخر سال 87 بود که محمدرضا منتظر خراسانی، رئیس ستاد عملیات بحران وزارت بهداشت گفت: آمار نهایی وزارت بهداشت نشان می ‌دهد، حوادث چهارشنبه سوری امسال در مجموع 306 مصدوم در سراسر کشور داشت که بیشترین میزان آن در قطب تهران و کمترین میزان آن در قطب آذربایجان شرقی گزارش شده است.

وی اضافه کرد: ستاد عملیات بحران وزارت بهداشت، کشور را به 8 قطب مختلف تقسیم کرده است، که در این میان قطب تهران که مدیریت بحران استان‌ های قم و قزوین را نیز به عهده دارد با 146 مصدوم، بیشترین میزان آسیب دیدگان را به خود اختصاص داد.

چهارشنبه سوری

وی گفت: بعد از تهران بیشترین میزان مصدومان به ترتیب از قطب های کرمانشاه، فارس، خراسان رضوی و اصفهان گزارش شده است و کمترین میزان آن مربوط به منطقه آذربایجان شرقی است که با تحت پوشش داشتن استان‌ های آذربایجان غربی و اردبیل 13 مصدوم را در چهارشنبه آخر سال داشتند.

رئیس ستاد عملیات بحران وزارت بهداشت اضافه کرد: از مجموع 146 مصدوم در قطب تهران، 109 نفر در شهر تهران بودند.

منتظر خراسانی افزود: چهارشنبه سوری سال 86 حدود 761 مصدوم در سراسر کشور داشتیم که بیش از نیمی از آنان در منطقه قطب تهران بودند و امسال نیز تقریباً همین نسبت، حفظ شده است.

وی گفت: در آمار اورژانس کشور هیچ مورد فوتی در حوادث چهارشنبه سوری ثبت نمی ‌شود اما بر اساس اعلام سازمان پزشکی قانونی یک مورد فوتی چهارشنبه سوری امسال در یکی از بیمارستان‌ های تهران تائید شده است.

وی اضافه کرد: بیشترین میزان آسیب در حوادث چهارشنبه سوری آسیب در ناحیه دست، پا، چشم و صورت بوده است.

رئیس ستاد عملیات بحران وزارت بهداشت (EOC) گفت: علت کاهش تعداد موارد مصدومیت در چهارشنبه سوری امسال فرهنگ سازی و آموزش مردم و به خصوص جمع‌آوری وسایل خطرناک آتش بازی و توزیع وسایل کم خطر و استاندارد در بین مردم بود که توسط خانواده‌ ها استفاده می ‌شد و خطری نداشت.

وی گفته بود: امسال( سال 87) در سراسر کشور وسایل ترقه و آتش بازی استاندارد و با قیمت مناسب در اختیار مردم بود و شهروندان نیازی نداشتند تا وسایل آتش بازی را به صورت دست ساز در خانه بسازند و همین امر موجب کاهش چشمگیر تعداد موارد مصدومیت در چهارشنبه سوری امسال بود.

چهارشنبه سوری

وی اضافه کرد: سال 86 اورژانس کشور در مجموع در شب چهارشنبه آخر سال 761 مورد مأموریت انجام داد. از این تعداد 503 مصدوم در محل و به صورت سرپایی درمان شدند و 258 مصدوم دیگر به بیمارستان منتقل شدند.

وی گفت: 635 نفر از مصدومان چهارشنبه سوری سال 86 مرد و 126 نفر زن بودند، بیشترین ناحیه آسیب نیز به ترتیب دست با 28 درصد موارد، سوختگی پا با 20 درصد، چشم با 14 درصد و سوختگی صورت با 11 درصد موارد بوده است.

کامران باقری لنکرانی، که چهارشنبه آخر سال گذشته مسئولیت وزارت متولی سلامت کشور را در دست داشت، در این شب به بیمارستان سوانح و سوختگی مطهری تهران رفت و پس از ارائه آماری که تا لحظه ورود وی گزارش شده بود، گفت: در حال حاضر تیم‌ های جراحی و پیوند در تمام مراکز سوانح و سوختگی سطح کشور در حال آماده ‌باش کامل هستند و امیدواریم این میزان آسیب و مصدومیت امسال نسبت به سال گذشته کاهش یابد.

باقری لنکرانی با اشاره به کاهش تعداد مصدومان چهارشنبه‌ سوری در طی سال های اخیر افزود: آموزش عمومی، تلاش رسانه ملی و همچنین همکاری نیروهای انتظامی در این کاهش، نقش زیادی داشته است.

وی با اشاره به کمبود تخت ‌های سوختگی در سطح کشور تصریح کرد: در حال حاضر تخت‌ های سوختگی در کشور رشد 50 درصدی پیدا کرده ولی باید نگاه مان به خدمات درمان سوختگی تحول بنیادی پیدا کند.

باقری لنکرانی همچنین خاطرنشان کرد: اورژانس‌ های پیش ‌بیمارستانی در مناطقی که احتمال بروز مصدومیت ‌های زیاد، پیش ‌بینی می ‌شود، مستقر شده‌ اند.

امسال نیز چهارشنبه آخر سال همراه با دلشوره و نگرانی است، آیا امسال هم صدای انفجارهای مهیب از هر سو به گوش خواهد رسید؟ صدایی که می‌ تواند، جنین مادری باردار را بیندازد، یا سالمندی را دچار سکته و روانه بخش مراقبت ‌های ویژه کند. آیا امسال هم باران ترقه و بمب‌ های دست ساز از آسمان شهرمان باریدن خواهد گرفت، انفجارهایی که می ‌تواند باعث قطع دست پرتاب کننده یا کوری چشم رهگذری شود؟؟؟

 




+ نویسنده علی ابراهیم زاده در 06:38 ب.ظ | نظرات()

چهارشنبه سوری

چند روزی به چهارشنبه پر سر و صدا و جنجالی آخر سال نمانده است و چیزی که در وب سایتها و پایگاه‌های خبری بسیار به چشم می‌خورد، استفتاآتی است که از مراجع معظم تقلید و عالمان دین، پیرامون چهارشنبه سوری منتشر شده است.

در این مقال، همّ ما بیان آن فتاوا و تحلیل و بررسی آنها برای تبیین علت صدور و مصادیق آن است.

چهارشبنه سوری، جشنی است که آن را منسوب به ایران قدیم می‌دانند و آن که دقت در آن نشان می‌دهد که چیزی فراتر از یک جشن بوده بلکه فرهنگی است که معتَقَداتی نیز همراه دارد. از این رو می‌توان آن را از دو جنبه تحلیل کرد:

 

1- محتوای فرهنگی چهارشنبه سوری

2- چگونگی برپایی جشن چهارشنبه سوری

 

وقتی خوب به قضیه نگریسته می‌شود این جشن فراتر از ترقه و آتش است بلکه اعتقاد به یک بسته فرهنگی است که می‌توان اهم آن را چنین برشمرد:

 

1- نحوست چهارشنبه آخر سال

2- خوش یمنی آتش

3- نحوست خاکستر آتشی که از روی آن پریده‌اند.

4- برآورده شدن حاجات با انجام کارهای خاص مانند:

الف- قاشق زنی

ب – کوزه شکنی

ج- پریدن از روی آتش

د- نذر آش و آجیل چهارشنبه سوری

 

پیامبر اکرم که بنیان گذار نظم نوین و متکامل تعالی بشر است تمام تلاش خود را برای تغییر همین ملاکها و ذائقه‌ها به کار برده است. ایشان و خاندان پاکش جانفشانی کرده‌اند تا شعور جامعه ترقی یافته و عقل جایگاه خود را از تقلیدها و تبعیتها و تعصبها بازپس گیرد.

ابتدا به بررسی بسته‌ی فرهنگی این جشن می‌پردازیم:

شاید قدیم‌ترها که رسانه‌ها کمتر بود و تهاجم های فرهنگی به این شکل سازمان نیافته بود چندان نیازی به تحلیل این ماجرا نبود هر چند در آن زمان نیز حکم قضیه همین بود که امروز هست. اما آنچه ما امروز با آن مواجهیم، شیوه‌های نرم تهاجم است که به صورت های مخملین ظهور می‌کنند تا مقبولیت یابند، که یکی از این شیوه‌ها، مخملِ "فرهنگ ملی" است!

سیاست گزاران و مهندسان تهاجم در پوشش این عنوان هر روز سعی در تخریب باورهای دینی و دور کردن مردم، بخصوص جوانان از دین و فراتر از آن، از تعقل داشته و جامعه را به سوی خرافات پیش می‌برند. اما خرد جمعی و عقل فعال جامعه باید به این سوال ها پاسخ دهد:

 

1- فرق فرهنگ با خرافات چیست؟

2- ملاک ارزش گذاری فرهنگ ها و سنت ها چیست؟

3- آیا هر چیزی که از نیاکان به یادگار رسیده باشد ارزشمند، و یادگار است؟

 

داستان زنده به گور کردن دختران در میان اعراب جاهلی بر هیچ کس پوشیده نیست. اما آیا کسی در میان اقوام عرب پیدا می‌شود که آن را به عنوان یک میراث فرهنگی و یک سنت باستانی بستاید و زنده‌اش کند؟

قبح این سنت چنان واضح است که کسی در پاسخ آن تردیدی ندارد و حتی عرب ها شاید از اینکه اجدادشان چنین کاری انجام می‌دادند شرمسار باشند. ولی گاهی، زشتی یک مساله با بزرگ نمایی زیبایی‌های ظاهری، پوشیده شده، مغفول می‌ماند. تا آنجا که عقلای قوم نیز فریفته‌ی خط و خال می‌شوند.

ماجرای سنت چهارشنبه سوری از این دست است، که مافیای تهاجم به پتانسیل آن پی برده و چند سالی است که بدان دست یاخته است.

از مردم فهیم، از کاربران فرهیخته سایتِ محترمِ تبیان، از دانش آموزان و دانشجویان که قائل به ربط و منطق و استدلالند، سوال می‌کنیم:

 

1- آتش چگونه خوش بختی می‌آورد؟

2- روز، چگونه می‌تواند نحس، و بدبختی‌زا باشد؟

3- زردی رخسار را چطور می‌توان با سرخی آتش عوض کرد؟

4- خاکستر آن آتشی که از رویش پریده‌اند و از آن سرخی طلبیده‌اند چرا باید نحس باشد؟

5- و هزار سوال دیگر...

 بر خلاف آنچه بر سر زبانها نهاده‌اند که جشن چهارشنبه یک سنت هزارساله ایرانیِ اصیل است، دکتر کورش نیکنام، پژوهشگر آداب و سنن ایران باستان، که خود نیز به آیین زرتشت است، عقیده دارد که چهارشنبه سوری هیچ ارتباطی با ایران باستان و زرتشتیان ندارد و شکل گیری این مراسم را به دوران بعد از اسلام و بعد از حمله عربها به ایران می‌داند.

و من سوالی دیگر مطرح می‌کنم: اگر کسی بگوید پدران من برای خوش بختی سرشان را به سنگ می‌زدند، آیا باید اعتقاد داشت که چون آنها به چنین چیزی معتقد بودند و عمل می‌کردند پس درست است؟ و باید آن را زنده نگه داشت و از آن حاجت طلبید؟

آنکه به دنبال زنده کردن این سنت هاست، یا سناریو پرداز تهاجم است که به دنبال تخریب باورهای صحیح و منحرف کردن جامعه از تعقل است و یا ملی‌گرایی است که ندانسته آب به آسیاب دشمن می‌ریزد. اینجاست که وظیفه خطیر متولیان فرهنگی و رسانه‌های جمعی هویدا می‌شود که باید بکوشند بی تحقیق دست به کار نشوند و عمال منویات دشمنان نگردند.

اکنون خوب است به سوال هایی که از خرد جمعی پرسیدیم پاسخ دهیم و شاید بهتر باشد این گونه بگویم که پاسخ های خود را به عقل فعال جامعه عرضه کنیم تا مورد قضاوت واقع شود:

1- فرق فرهنگ با خرافات: فرهنگ ارزشی باید زنده بماند و خرافات باید نابود گردد. فرهنگی که معیارهای ارزشمندی را داراست خوب بوده و باید زنده بماند، اما خرافات، دشمن عقل و منطق و جامعه و فرهنگ بوده و باید نابود شده و از آن پرهیز شود.

2- ملاک ارزش‌گذاری: فرهنگ و سنتی ارزشمند است که عقلایی بوده و در جهت منفعت جامعه و افراد آن باشد.

3- تکلیف آنچه از نیاکان رسیده است: همه سنت هایی که نیاکان داشته‌اند نیکو نبوده است و چه بسا، آنان نیز دچار اشتباه و خرافه شده اند و به جرأت می‌توان گفت که خطای آنان بخاطر پایین بودن دانش و بینش، بیشتر از اکنون نیز بوده‌ است. لذا سنتی که ارزش عقلایی داشته باشد باید به آن نازید و زنده نگه داشت و آنچه به دور از عقل است باید از آن تبری جست.

 

پیامبر اکرم که بنیان گذار نظم نوین و متکامل تعالی بشر است تمام تلاش خود را برای تغییر همین ملاک ها و ذائقه‌ها به کار برده است. ایشان و خاندان پاکش جانفشانی کرده‌اند تا شعور جامعه ترقی یافته و عقل جایگاه خود را از تقلیدها و تبعیت ها و تعصب ها بازپس گیرد. (در ادامه، تبیین این مطلب را از استاد مطهری خواهید خواند)

 

آنچه آمد یک سوی قضیه بود. اما تحلیل تاریخی این سنت نیز آن را مخدوش نشان می‌دهد. بر خلاف آنچه بر سر زبانها نهاده‌اند که جشن چهارشنبه یک سنت هزارساله ایرانیِ اصیل است، دکتر کورش نیکنام، پژوهشگر آداب و سنن ایران باستان، که خود نیز به آیین زرتشت است، عقیده دارد که چهارشنبه سوری هیچ ارتباطی با ایران باستان و زرتشتیان ندارد و شکل گیری این مراسم را به دوران بعد از اسلام و بعد از حمله عربها به ایران می‌داند. او می‌گوید:

«در ایران باستان هفت روز هفته نداشتیم. در ایران كهن هر یك از سی روز ماه، نامی ویژه دارد، كه نام فرشتگان است. شنبه و یکشنبه و... بعد از تسلط اعراب، به فرهنگ ایران وارد شد. بنابراین، اینکه ما شب چهارشنبه‌ای را جشن بگیریم (چون چهارشنبه در فرهنگ عرب روز نحس هفته بوده) خودش گویای این هست که چهارشنبه سوری بعد از اسلام در ایران مرسوم شد.

برای ما سال ۳۶۰ روز بوده با ۵ روز اضافه ( یا هر چهار سال ۶ روز اضافه ). ما در این پنج روز آتش روشن می کردیم تا روح نیاکانمان را به خانه هایمان دعوت کنیم.

بنابراین، این آتش چهارشنبه سوری بازمانده آن آتش افروزی ۵ روز آخر سال در ایران باستان است و زرتشتیان به احتمال زیاد برای اینکه این سنت از بین نرود، نحسی چهارشنبه را بهانه کردند و این جشن را با اعتقاد اعراب منطبق کردند و شد چهارشنبه سوری.»1

لازم به ذکر است که از دیدگاه اسلامی ایام هیچ نحوستی ندارند و خوب و بد همه از افعال آدمی است. و نحوستی که به چهارشنبه نسبت داده می‌شود مربوط به فرهنگ اقوام عرب بوده نه فرهنگ اسلام عزیز. این آموزه را در روایات اهل بیت فراوان داریم.

با توجه به این بیانات، می‌توان چند نکته را مورد توجه قرار داد:

1- سنت اصیل ایرانی بودن آن مورد خدشه است. (قابل توجه ملی‌گرایان)

2- برخاسته از یک سنت زرتشتی است. (قابل توجه مسلمانان)

3- هیچ مبنای علمی و عقلی ندارد. (فراخواندن ارواح مردگان!!)

 

لازم به ذکر است که از دیدگاه اسلامی، ایام هیچ نحوستی ندارند و خوب و بد همه از افعال آدمی است. و نحوستی که به چهارشنبه نسبت داده می‌شود مربوط به فرهنگ اقوام عرب بوده نه فرهنگ اسلام عزیز. این آموزه را در روایات اهل بیت فراوان داریم:

حسن به مسعود مى‏گوید: به محضر مولایم حضرت ابوالحسن الهادى علیه‏السلام رسیدم. در آن روز چند حادثه ناگوار و تلخ برایم رخ داده بود؛ انگشتم زخمى شده و شانه‏ام در اثر تصادف با اسب سوارى صدمه دیده و در یك نزاع غیر مترقبه لباسهایم پاره شده بود. به این خاطر، با ناراحتى تمام در حضور آن گرامى گفتم: عجب روز شومى برایم بود! خدا شرّ این روز را از من باز دارد! امام هادى علیه‏السلام فرمود: اى حسن! این [چه سخنى است كه مى‏گویى] با این كه تو با ما هستى، گناهت را به گردن بى‏گناهى مى‏اندازى! [روزگار چه گناهى دارد!]»

حسن بن مسعود مى‏گوید: با شنیدن سخن امام علیه‏السلام به خود آمدم و به اشتباهم پى بردم. گفتم: آقاى من! اشتباه كردم و از خداوند طلب بخشش دارم. امام فرمود: اى حسن! روزها چه گناهى دارند كه شما هر وقت به خاطر خطاها و اعمال نادرست خود مجازات مى‏شوید، به ایام بدبین مى‏شوید و به روز بد و بیراه مى‏گویید! حسن گفت: اى پسر رسول خدا!، براى همیشه توبه مى‏كنم و دیگر عكس العمل رفتارهایم را به روزگار نسبت نمى‏دهم. امام در ادامه فرمود:  اى حسن! به طور یقین خداوند متعال پاداش مى‏دهد و عقاب مى‏كند و در مقابل رفتارها در دنیا و آخرت مجازات مى‏كند.»2

امام صادق علیه السلام فرمودند: صدقه بده و هر روز كه خواهى سفر كن. 3

حَمّاد بن عثمان می‌گوید به امام صادق علیه السلام گفتم: آیا مسافرت در روزی مثل چهارشنبه كراهت دارد؟ فرمود: هر وقت خواستى صدقه بده و به سفر برو و آیة الكرسى بخوان. 4

 

اما تحلیل چگونگی برگزاری جشن چهارشنبه

آنچه امروز با آن مواجهیم، آسیب های اجتماعی، اقتصادی است که در پی شیوه برگزاری این جشن ها گریبانگیر جامعه شده است که بی شک در راستای اهداف دشمنان و مهاجمان بوده که به دست خود به دامن خویش می‌زنیم.

ضررهای مالی و جانی آن با گزارشاتی که در این ایام از سوی رسانه‌ها ارائه می‌شود بر همگان آشکار است و اصلا نیاز به گزارش ندارد که همه لااقل هراس ترکیدن ترقه‌‌های مهیب را به جان چشیده‌اند. این بخش به دلیل وضوح و ملموس بودن نیازی به اطاله‌ی کلام ندارد.

آیت‌الله جعفر سبحانی در مورد چهارشنبه سوری می‌گوید: قرآن مجید می‌فرماید یکی از اهداف بعثت پیامبر این است که غل و زنجیری که بر افکار مردم بسته شده بود را باز کند. مراد از غل و زنجیر آداب و رسوم جاهلی است که هیچ اثری در اخلاقیات و زندگی انسان ندارد از این رو پیامبر اسلام تمام رسوم جاهلیت که به ضرر انسان بود را لغو کرد. چهارشنبه سوری به نحوی که در ایران رسم شده جهل است و ضررهای آن برای همه مشهود است.متاسفانه به خاطر همین رسوم غلط، جوانان زیادی زخمی و کشته می‌شوند و پدران و مادران آنها در سوگ آنها می‌نشینند.

 

و اکنون بیان و تحلیل فتاوای فقهی:

هر کاری که از انسان سر می‌زند، از نظر فقهی یکی از پنج صورت را دارد:

1- یا مباح است. یعنی انجام و ترک آن اشکالی ندارد و شخص در آن مختار است مانند آب خوردن

2- یا مستحب است.  یعنی انجام آن به نفع شخص است اما هیچ اجباری بر آن نیست مانند مسواک زدن

3- یا مکروه است. یعنی انجام آن به ضرر شخص است اما هیچ اجباری بر ترک آن نیست مانند در حال سیری غذا خوردن

4- یا حرام است. یعنی آنقدر مضر است که شخص مجاز به انجام آن نیست مانند خودکشی یا ضرر زدن به خود یا دیگران.

5- یا انجام آن واجب است. یعنی آنقدر منفعت آن ضروری است که حتما باید انجامش داد مانند حفظ جان.

 

اما ملاک تشخیص نفع ها و ضررها، شرع مقدس اسلام و بعد از آن عقل سلیم است و علت ترتب عقل بر شرع کوتاه قدی آن در تشخیص تمام مصالح و مفاسد است. کار فقیه که ما آن را با نام مجتهد یا مرجع تقلید نیز می‌شناسیم استخراج همین ملاکها از منابع آن یعنی کتاب خداوند تبارک و تعالی و فرموده‌های مفسران آن یعنی احادیث پیامبر اکرم و اهل بیت مکرم ایشان است.

با دست‌یابی به این ملاکها و قوانین، تشخیص موضوعات و مصادیق آنها بسیار ساده بوده و هر کسی می‌تواند آن کلیات را در موضوعات جزئی روزمره و جدید تطبیق داده و حکم آن را استخراج کند. از این روست که گفته می‌شود کار فقیه استخراج احکام کلی است و تشخیص مصادیق و تطبیق احکام بر موضوعات بر عهده خود مکلفین است.

 

حال احکام کلی درباره موضوع صحبت ما:

1- حقوق افراد محترم بوده و آزار دیگران حرام است.

2- اعتقاد به خرافات و پرداختن به آن حرام است.

3- انجام امور خطرناک برای که احتمال آسیب برای فرد و جامعه دارد حرام است.

 

با این مقدمه تکلیف کارهای که در این جشن صورت می‌پذیرد مشخص می‌شود:

1- ساخت مواد منفجره برای این منظور

2- خرید و فروش مواد منفجره برای این امر

3- استفاده از مواد منفجره در این مراسم

4- اعتقاد به خرافات

5- برپایی مراسم های خرافی

6- تبلیغ و ترویج خرافه

تمام این عناوین منع عقلی و شرعی دارد و منظور از منع شرعی همان حرمت است. بنابر این وقتی در این باره از مراجع سوال می‌شود آنان نیز حکم به حرمت می‌دهند. اما حتی بدون پرسش از ایشان نیز حکم این امور مشخص بود و  افرادی که می‌خواهند دست به این کارها بزنند، اگر به عمل خود و حکم آن توجه داشته باشند خواهند فهمید که مصداق کار ناشایست و حرام است.

 

نظر فقها و مراجع معظم:5

حضرت آیت الله العظمی خامنه‌ای؛

 نظر جنابعالى درباره چهارشنبه سورى چیست؟ جواب: علاوه بر آنکه هیچ مبناى شرعى ندارد، مستلزم ضرر و فساد زیادى است که مناسب است از آنها اجتناب شود.

 

حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی: منفعت حاصل از خرید و فروش مواد محترقه حرام است.

 

حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی با تأکید بر اینکه چهارشنبه سوری یک مراسم خرافی برگرفته از آیین غلط گذشتگان است و در فرهنگ اسلامی هیچ جایگاهی ندارد، یادآور شد: باید سنت هایی چون دید و بازدید، صله رحم، کمک به دیگران ترویج شود و نباید تسلیم سنت های خرافی گذشتگان شویم. خرید و فروش، حمل و نقل مواد محترقه که به منجر به ایجاد حادثه و مصدوم شدن دیگران می‌شود جایز نبوده و منفعت حاصل از آن نیز حرام است.

 

آیت‌الله العظمی بهجت (ره) : این کارها مشروعیت ندارد.

تعبیر قرآن تبعیت كوركورانه از گذشتگان، از پدران، مادران، آباء و اجداد است این هم از موضوعاتی است كه قرآن روی آن زیاد تكیه كرده است و آن را منشأ لغزشهای بشر می داند و سخت انتقاد می كند. مثلا می گوید: آنها چنین می كویند:

«انا وجدنا آبائنا و جدنا آبائنا علی امه و انا علی آثارهم مقتدون»؛ اینها می گویند: ما پدران خودمان را بر یك طریقه‌ای یافته‌ایم و ما هم همان طریقه پدران خودمان را می گیریم و می رویم ، و به تعبیر امروز سنت گرائی.

 

آیت‌الله العظمی سیستانی: اموری که به جامعه ضرر می‌زند و موجب ایذاء مردم است مانند استعمال ترقه و خرید و فروش آن جایز نیست.

 

آیت‌الله العظمی فاضل لنکرانی (ره) : در فرض مزبور که دارای خطرات جانی و مالی است و موجب اذیت و آزار دیگران است و مخالف مقررات و قانون و نظم جامعه است جایز نیست.

 

آیت‌الله العظمی میرزا جواد تبریزی(ره): هیچ یک از این امور، رجحان شرعی ندارد و تشویق مردم به این مورد تشویق به دنیا و غافل کردن از آخرت است و این که تصور می‌کنند این امور مردم را به حفظ وطن و عزت وا می‌دارد، تصوری باطل است. آنچه مردم را به عزت می‌رساند و به حفظ وطن وا می‌دارد ایمان است و بس.

 

آیت‌الله علوی‌ گرگانی: چهارشنبه سوری یكی از سنت‌های غلط است كه از لحاظ عقلی و شرعی هیچگونه جایگاهی ندارد و از رسوم جاهلیت است و لذا لازم است كه مؤمنین از برپایی اینگونه برنامه‌ها اجتناب كنند. مخصوصاً اگر مشتمل بر محرمات باشد و در صورتی كه موجب وحشت مردم و زیان و ضرر شود، ضمانت هم دارد.

 

حضرت آیت‌الله صافی گلپایگانی: استفتاء جمعی از مردم در خصوص استفاده از مواد محترقه در ایام نوروز: چنانچه این مواد موجب آزار مردم باشد، حرمت آن شدیدتر است و مراسم چهارشنبه سوری از این قبیل است و چون استفاده از این مواد،از مصادیق لهو و اسراف است ،جایز نمی باشد.

وی همچنین در پاسخ به استفتائی در خصوص شركت در مجالس صوفیان و مدعیان عرفان ، بیان داشته است كه افكار آنها انحرافی است و شركت در مجالس آنان حرام و ترویج باطل است.

 

نظر علما و دانشمندان درباره حرمت پرداختن به خرافات:

آیت الله سبحانی در گفتگو با خبرگزاری مهر:

آیت‌الله جعفر سبحانی در مورد چهارشنبه سوری می‌گوید: قرآن مجید می‌فرماید یکی از اهداف بعثت پیامبر این است که غل و زنجیری که بر افکار مردم بسته شده بود را باز کند.

مراد از غل و زنجیر آداب و رسوم جاهلی است که هیچ اثری در اخلاقیات و زندگی انسان ندارد. از این رو پیامبر اسلام تمام رسوم جاهلیت که به ضرر انسان بود را لغو کرد. چهارشنبه سوری به نحوی که در ایران رسم شده جهل است و ضررهای آن برای همه مشهود است.متاسفانه به خاطر همین رسوم غلط، جوانان زیادی زخمی و کشته می‌شوند و پدران و مادران آنها در سوگ آنها می‌نشینند.

آیت‌الله سبحانی با بیان اینکه عقل و شرع به هیچ وجه این آداب غلط را نمی‌پسندد تصریح کرد: همه انبیا و اولیای الهی آمدند تا با خرافات مبارزه کنند و چهارشنبه سوری هم نوعی خرافه است. باید از اصالتهایی که موجب پیشرفت ملت ما می‌شود محافظت کرد.

آیت‌الله سبحانی با اشاره به برخی اعمالی که در چهارشنبه سوری انجام می‌شود تصریح کرد: پریدن روی آتش و گفتن برخی جملات و... به هیچ وجه درست نیست.

ایشان از همه مردم خواست که در روز چهارشنبه آخر سال مراقب اعمالشان باشند و دچار مسائل خلاف شرع و عقل نشوند.6

عاشورائیان و صاحب الزمانیان ! شما كه همیشه و در فرصت هائی مثل تقارن عاشورا و نوروز هویت اسلامی خود را به نمایش گذارده و نشان داده اید آنچه پیش شما اصل است و همه هدفها و حركتها و افتخارات و برنامه ها و شعارها باید به سوی آن و برای آن و بر گرفته از آن باشد ، اسلام و ولایت اهل بیت علیهم السلام است روی سخن و عرائضم با شما است با آن عده ای كه در عوالم معلومی سیر می كنند و می خواهند با كارهائی مثل پریدن از روی آتش ، سنت های مرده را زنده كنند حرفی نداریم ، «ذرهم یأكلوا و یتمتعوا و یلههم الامل فسوف یعلمون».

استاد شهید مطهری

قرآن منشأهایی برای فكرهای بی ریشه كه آنها را به درختان بی ریشه تشبیه می كند ذكر می كند. یكی از آنها تقلید است. البته قرآن با كلمه تقلید مطلب را بیان نكرده است با تعبیر دیگر بیان بیان كرده است.

تعبیر قرآن تبعیت كوركورانه از گذشتگان، از پدران، مادران، آباء و اجداد است. این هم از موضوعاتی است كه قرآن روی آن زیاد تكیه كرده است و آن را منشأ لغزش های بشر می داند و سخت انتقاد می كند. مثلا می گوید: آنها چنین می گویند:

«انا وجدنا آبائنا و جدنا آبائنا علی امه و انا علی آثارهم مقتدون»

اینها می گویند: ما پدران خودمان را بر یك طریقه‌ای یافته‌ایم و ما هم همان طریقه پدران خودمان را می گیریم و می رویم، و به تعبیر امروز سنت گرائی.

حالا این تعبیر صحیح است یا غلط، و بهتر از این هم می توانستیم تعبیر پیدا كنیم . به هر حال این كلمه امروز رایج شده است. قرآن سنت گرائی را محكوم می كند اما اشتباه نشود! ضد سنت گرائی را هم قرآن محكوم می كند هر دو را محكوم می كند چطور؟

قرآن فقط عقل گرائی و منطق گرائی را تأئید می كند. قرآن می گوید: هر امر به اصطلاح قدیمی و هر سنت قدیمی را به دلیل آن كه گذشتگان ما چنین می كرده اند ، نیاكان ما این چنین بوده اند و ما باید راه نیاكان خودمان را برویم انجام دادن آن محكوم است ، چرا؟ می گوید ممكن است نیاكان اشتباه كرده باشند ممكن است نیاكان عقل و شعور نداشته باشند آن كه دلیل نمی شود.

نیاكان ما در گذشته چنین می كرده اند ، ما هم چنین می كنیم ، چهار شنبه آخر اسفند می شود بسیاری از خانواده ها (كه باید بگوئیم: خانواده های نادان) آتشی و هیزمی روشن می كنند، بعد آدم های سر و مر و گنده از روی آتش می پرند : ای آتش زردی من از تو ، سرخی تو از من ! این چقدر حماقت است، كه می پرسیم: چرا چنین می كنید؟

 می گویند: یك سنتی است میان مردم ، از قدیم پدران چنین می كرده اند. قرآن می گوید: «او لو كان آباءوهم لا یعقلون شیئا»

اگر هم از پدران گذشته تان چنین كاری می كردند شما وقتی می بینید یك كار احمقانه است و دلیل حماقت پدران شماست رویش را بپوشانید. چرا این سند حماقت را سال به سال تجدید می كنید؟ این فقط یك سند حماقت است كه كوشش می كنید این سند حماقت را همیشه زنده نگه دارید مائیم كه چنین پدر و مادرهای احمقی داشته ایم. او لو كان آباءوهم لا یعقلون شیئا.

 

حضرت آیت الله العظمی صافی گلپایگانی

امت بزرگ و مسلمان ایران، شیعیان و جوانان متعهد و مخلص! فرزندان قرآن و نهج البلاغه، امت توحید، امت حق و عدل و صدق و صلح ! امت محمد صلی الله علیه و آله و شیعه حضرت علی علیه السلام! برادران و خواهرانی كه اسلامیت را ملیت، هویت و افتخار خود می دانید و در میدان های مختلف، همواره با آن ابراز وجود و اعلام موجودیت می كنید و سر افراز و بلند به اسلام، به شعائر اسلام، به التزام و احكام اسلام و مدنیت اسلامی می بالید! عاشورائیان و صاحب الزمانیان! شما كه همیشه و در فرصت هائی مثل تقارن عاشورا و نوروز هویت اسلامی خود را به نمایش گذارده و نشان داده اید آنچه پیش شما اصل است و همه هدف ها و حركت ها و افتخارات و برنامه ها و شعارها باید به سوی آن و برای آن و بر گرفته از آن باشد، اسلام و ولایت اهل بیت علیهم السلام است روی سخن و عرائضم با شما است با آن عده ای كه در عوالم معلومی سیر می كنند و می خواهند با كارهائی مثل پریدن از روی آتش، سنت های مرده را زنده كنند حرفی نداریم، «ذرهم یأكلوا و یتمتعوا و یلههم الامل فسوف یعلمون».

روی سخن با شما برادران – فرزندان علی علیه السلام – و خواهران – دختران فاطمه زهرا سلام الله علیها است- و البته مراسم خرافی مثل چهار شنبه سوری، مناسب با شأن و مقام ، درك ، بصیرت و معرفت مردم شریف و مسلمان ایران نیست و كسانی كه در این مراسم شركت می كنند اكثرا نا آگاه و بی اطلاع می باشند و گروهی غرضشان ضربه زدن به هویت اسلامی جامعه است ، در پشت ترویج این هویت زدائی روشنفكر نماها و برخی نویسندگان و مطبوعات ملی گرا ، شعار و دستگاههای تبلیغاتی بیگانه قرار دارند.

اینها در گوشه و كنار دنیای اسلام، به اسم میراث و سنت های باستانی فرهنگ های جاهلی آنها را مطرح می كنند. مثلا در ایران در عصرهای قبل از اسلام، در مصر دوره های فرعون ها و زمان هائی كه عروسی فیل و آن خرافات عجیب و غریب رائج بود و در این سو و آن سوء و هر جا دستشان برسد برای كم رنگ كردن فرهنگ اسلام و مدنیت اسلامی تلاش می كنند.

هم اكنون مسأله حجاب در فرانسه و ضدیت با حقوق اولیه زن های مسلمان، عمق این توطئه ها را نشان می دهد. فرهنگ چهارشنبه سوری، فرهنگ ضد حجاب، فرهنگ به اصطلاح ملی گرائی، مبارزه با مدارس دینی، فشار شدید آمریكا بر حكام آژانس بین المللی انرژی اتمی علیه ایران اسلامی، اوضاع مسلمین و افغانستان و عراق و ده ها مسائل دیگر، همه حركت در خط استیلا بر عالم اسلام و محو مدنیت آن می باشد و همه در یك مسیر قرار دارد.

مسلمانان در چنین شرائطی باید اتحاد و آگاهی و ایستادگی و هوشیاری خود را حفظ كنند و از مواضع و سنت های خود عقب نروند هدف دشمن را از احیای عادت كهن و مرده كه چهار شنبه سوری در ایران نمونه ای از آن است ترك نمائید.

در خاتمه لازم به تذكر است كه شنیده شد بعضی مسئولین به عنوان كنترل و دفع افسد به فساد در مقام رسمیت دادن به مراسم چهار شنبه سوری بر آمده اند.

حقیر این اقدام را كه حكایت از ضعف نیروهای كنترل كننده ی نظم می باشد خلاف مصلحت و حركت در مسیر همان برنامه‌ی چهار شنبه سوری و رسمیت دادن به آن می دانم.

حسین عسگری - گروه دین و اندیشه سایت تبیان


1- از پایگاه www.koodakan.org

2. بحارالانوار، ج 56، ص 2.

3- مکارم الاخلاق علامه طبرسی

4- همان

5- از پایگاه‌های دفاتر مراجع معظم و سایت عرفان

6- از پایگاه خبرگزاری مهر

7- مسائل جدید از دیدگاه علماء و مراجع، ج4 صص 179-180 به نقل از نشریه نصیحت ص 490

8- مسائل جدید از دیدگاه علماء و مراجع تقلید ج 4 صص 177 - 179.




+ نویسنده علی ابراهیم زاده در 06:37 ب.ظ | نظرات()


فرهنگ باستانی و یا همان سنت آباء و اجدادی، باورها و رفتارهایی اند که نوع انسانها به حفظ و نگهداری آن علاقه مند هستند و سعی می کنند به مانند نیاکان خود به آن باور، عقیده مند باشند و آن رفتار را به مثل قدیمی های خود تکرار کنند.


چهارشنبه سوری

سخن در این است که آیا تمام این باورها و رفتارهایی که از گذشتگان به ما رسیده است همگی درست هستند و صحیح؟ اگر ثابت شد برخی از این سنت های باستانی خرافه ای بیش نیستند آیا باز هم باید بر آن اسرار ورزید و پا فشرد؟

 

موضع قرآن کریم در مورد آیین های باستانی

از نظر قرآن کریم اگر سنتی، عقیده و رفتاری که به ارث رسیده است دارای دلیل عقلی و یا نقلی معتبر بود تبعیت از آن صحیح است و روا و اگر اینگونه نبود پیروی از آن مصداق پیروی کورکورانه است که هر انسان عاقلی خود و دیگران را از آن برحذر می دارد.

 

مبارزه قرآن کریم با هر فرهنگ باستانی ایی که دلیل(عقلی و نقلی) ندارد

 

مبارزه با آیین باستانی بت پرستی

بت پرستان دو دسته بودند. دسته اول که برای بت پرستی خود استدلالی دست و پا می کردند و به زعم خودشان دلیل منطقی می آوردند و دسته دوم  که حرفشان این بود: بت می پرستیم چون پدران ما بت می پرستیدند. قرآن کریم می فرماید وقتی از آنها سوال می شود شما معبود شما کیست؟ جواب می دهند: «نَعْبُدُ أَصْنَامًا فَنَظَلُّ لهََا عَكِفِین‏»؛ بتهایى را پرستش مى‏كنیم و همواره مشغول عبادت آنهاییم و آنگاه که دلیل این کار از آنها پرسیده می شود جواب می دهند: «بَلْ وَجَدْنَا ءَابَاءَنَا كَذَالِكَ یَفْعَلُونَ»؛ چون پدران ما این کار را می کردند ما نیز از آنها پیروی کرده و راهشان را ادامه می دهیم.(شعراء/ 70- 74)

خلاصه دلیل بت پرستی شان این بود: چون بت پرستی یکی از آیین های باستانی ماست بنابراین ما باید آن را حفظ کرده و در آنجام آن کوتاهی نکنیم.

 

موضع قرآن کریم در برابر این سنت آباء و اجدادی

خداوند در پاسخ به ادعای این گروه ابتدا از آنها دلیل می خواهد می فرماید: «أَ إِلهٌ مَعَ اللَّهِ قُلْ هاتُوا بُرْهانَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صادِقینَ» آیا خداى دیگرى جز خداوند هست؟ بگو: اگر راست مى‏گویید، دلیلتان را بیاورید.(64/نمل)

جنس این دلیل را هم شرح می دهد تا کسی گمان نکند هر چیزی را می توان به عنوان دلیل ارائه کرد و آن را پشتوانه حفظ فرهنگ باستانی قرار داد. بر همین اساس بود که به مدافعان آیین بت پرستی فرمود: «ائْتُونىِ بِكِتَابٍ مِّن قَبْلِ هَذَا أَوْ أَثَرَةٍ مِّنْ عِلْمٍ إِن كُنتُمْ صَادِقِین‏»؛ اگر راست مى‏گویید، براى من از كتابهاى آسمانى قبل از قرآن دلیلى بیاورید كه دلالت كند بر اینكه خدایان شما در خلقتِ قسمتى از آسمانها و یا خلقتِ قسمتى از زمین شركت دارند (دلیل نقلی معتبر) و اگر از كتابى آسمانى نمى‏آورید، حداقل یک دلیل علمى (عقلی معتبر) بیاورید كه این ادعاى شما را اثبات كند. (4/احقاف)

أَوَ لَوْ كانَ آباؤُهُمْ لا یَعْقِلُونَ شَیْئاً وَ لا یَهْتَدُونَ » این چه منطقی است؟! صرف سنت بودن یک کاری که نمی شود دلیل بر درستی آن. اگر پدران شما بر اساس هوا وهوس تصمیمی گرفتند و کاری را سنت کردند آیا باز هم بر خود لازم می دانید که آن را ادامه بدهید؟! آیا این مصداق تقلید کورکورانه نیست؟

دلیل منطقی از نظر قرآن

از توضیحی که قرآن در باره «دلیل منطقی» می دهد روشن می شود که دلیل یا باید نقلی معتبر باشد (آیه و یا روایتی معتبر) و یا عقلی مستدل (استدلال و برهان عقلی) و یا ترکیبی از این دو. اگر غیر از این بود آن فکر و یا عمل می شود باطل و خرافه؛ ترویج آن هم می شود خرافه گری و چون حرفی که مشرکان زدند نه دلیل عقلی بود و نه دلیل نقلی از این رو خداوند متعال سخن آنها را نپذیرفته و کار آنها را یک تقلید کورکورانه از یک فرهنگ و سنت بی دلیل پدرانشان می خواند:

در آیه 170 بقره آمده است: و هنگامى كه به آنان [كه آلوده به شركند] گفته می شود: از آن دینی که خدا نازل كرده پیروى كنید؛ پاسخ منفی می دهند و می گویند: ما از آیینى كه پدرانمان را بر آن یافتیم، پیروى مى‏كنیم. قرآن بلافاصله این منطق خرافى و تقلید كوركورانه از نیاكان را با عبارتی كوتاه و رسا محكوم مى‏كند و می فرماید: «أَوَ لَوْ كانَ آباؤُهُمْ لا یَعْقِلُونَ شَیْئاً وَ لا یَهْتَدُونَ » این چه منطقی است؟! صرف سنت بودن یک کاری که نمی شود دلیل بر درستی آن. اگر پدران شما بر اساس هوا وهوس تصمیمی گرفتند و کاری را سنت کردند آیا باز هم بر خود لازم می دانید که آن را ادامه بدهید؟! آیا این مصداق تقلید کورکورانه نیست؟

قرآن مجید در موارد بسیارى پیروى و تعصب كوركورانه از نیاكان را شدیدا مذمت كرده است و این منطق را كه انسان چشم و گوش بسته از پدران خود پیروى كند كاملا مردود مى‏شناسد.

چهارشنبه سوری

اصولا پیروى از پیشینیان اگر به این صورت باشد كه انسان عقل و فكر خود را دربست در اختیار آنها بگذارد، نتیجه‏اى جز عقبگرد و ارتجاع نخواهد داشت، چرا كه معمولا نسلهاى بعد از نسلهاى پیشین با تجربه‏تر و از نظر علمی پیشرفته ترند.

ولى متاسفانه این طرز فكر جاهلى هنوز در میان بسیارى از افراد و ملتها حكومت مى‏كند كه یك مشت آداب و سنن خرافى را به عنوان اینكه «آثار پیشینیان» است بدون چون و چرا مى‏پذیرند و لفافه‏هاى فریبنده‏اى همچون حفظ ملیت و فرهنگ باستانی و ... را بر آن مى‏پوشانند که این طرز فكر یكى از عوامل بسیار مؤثر انتقال خرافات از نسلى به نسل دیگر است. (تفسیر نمونه/ 1/575-577)

البته هیچ مانعى ندارد كه نسلهاى آینده آداب و سنن گذشتگان را مورد تحلیل و بررسى قرار دهند، آنچه با «عقل» و «نقل» سازگار است با نهایت احترام حفظ كنند و به ترویج آن بپردازند و آنچه که خرافه و موهوم و بى اساس است دور بریزند و از رواج آن که در حقیقت ترویج خرافه گری است جلوگیری کنند.

 

چهار شنبه سوری و سیزده بدر

از جمله سنت های قدیمی ما ایرانیان که هر ساله خودی نشان می دهد همین چهارشنبه سوری است که نه دلیل عقلی برای  درستی و فایده آن وجود دارد و نه دلیل نقلی معتبری از آن پشتیبانی می کند؛ بنابراین می توان نتیجه گرفت که این کار، خرافه ایست که مانند سایر موهومات توانسته است بین مردم جایی برای خود باز کند.

ملاک درستی یک اندیشه ای نه تشویق مردم است و نه تقبیح آنها؛ بلکه ملاک همان است که گفتیم؛ «عقل و نقل معتبر»

نکته ای بسیار جالب

این روزها گاهی کار برعکس می شود. اگر برای مبارزه با خرافه و خرافه گری مردم را به سوی اقامه دلیل سوق دهید و برای هر فکر و کاری دلیل (خواه عقلی،خواه نقلی) طلب کنید جماعتی برای شما سوت و کف زده و به شما لقب روشنفکر می دهند اما همین که این دلیل خواهی شما سراغ برخی آداب و سنن ملی بی دلیل و خرافی مثل چهار شنبه سوری برود و آنها را به چالش بکشد؛ فورا همان جماعت رنگ عوض کرده و خود را که حامی خرافه پرستی هستند انسانهایی روشنفکر نشان می دهند و در عوض شما را فردی مرتجع، خشک مقدس و کهنه اندیش معرفی می کنند.

اما ملاک درستی یک اندیشه ای نه تشویق مردم است و نه تقبیح آنها؛ بلکه ملاک همان است که گفتیم؛ «عقل و نقل معتبر»

نتیجه

هر عقیده و آداب و سنتی که از گذشته به ما رسیده است در صورتی قابل احترام و گرامی داشت است که حداقل دارای دلیل عقلی و یا نقلی معتبر باشد و اگر فاقد هر دو اینها بود معلوم می شود خرافه ای بیش نیست و عقل سلیم حکم می کند که از آن دوری کنیم.

امید پیشگر

گروه دین تبیان




+ نویسنده علی ابراهیم زاده در 10:43 ق.ظ | نظرات()

اس ام اس چهارشنبه سوری

پیشاپیش فرا رسیدن روز باستانی چهارشنبه سوری را به همه ایرانیان تبریک عرض می نماییم

چهار شنبه سوریه نیا پایین می سوزی
.
.
.
.
.

چیه؟ توقع داشتی اینجا آتیش باشه بسوزی؟؟

*********

چهارشنبه سوری نزدیکه.یه وقت نری از رو آتیش بپری.

.

.

آخه تجربه ثابت کرده اگه جیگر بره رو آتیش کباب میشه

***********

سلام چهارشنبه سوری جایی قرار نذاری کار واجب باهات دارم

آحه آتیش کم داریم آتیش پاره

***********

چهارشنبه سوری هر آتیشی که دیدی به یاد قلب منم باش آخه از دوریت بدجوری آتیش گرفته

********

چهارشنبه ای که میاد….
با یاد سرخی گونه هات..
درخشش چشمات ..
سوزانندگی لبهات..
داغی عشقت
از رو آتیش میپرم
دوستت دارم آتیش پاره

*********

تام کروز ، نیکلاس کیج ، جنیفر لوپز ، رابرت دنیرو ، یانی ، دیووید کاپرفیلد ، آنتونی رابیز ، خود من و بقیه ی ستارگان جهان ازت خواهش میکنیم چهارشنبه سوری مواظب خودت باشی

*********

چهار شنبه سوریه نیا پایین می سوزی
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.

.
.
.
.
چیه؟حیف که دلم نیومد .والا این پایین یه کپسولی میترکاندم تا دیگه به حرف کنی

********

سلام چهارشنبه سوری جایی قرار نذاری کار واجب باهات دارم
.
.
.
.
.
.
.
آتیش پاره

********

دوستت دارم آتیش پاره چهارشنبه سوری مبارک





+ نویسنده علی ابراهیم زاده در 10:39 ق.ظ | نظرات()
تصویری از یکی از دیوار نگاره‌های چهل‌ستون، متعلق به دوران صفویه که جشن و پایکوبی ایرانیان را در شب چهارشنبه‌سوری به تصویر کشیده‌است.

جشن «سور» از گذشته بسیار دور در ایران مرسوم بوده‌است که جشنی ملی و مردمی است و «چهارشنبه سوری» نام گرفته‌است که طلایه‌دار نوروز است.[۱۰][منبع دقیق نیست]

جشن سوری در ایران قدیم در یکی از ۵ روز آخر اسفندماه بر پا می‌گشت، چرا که ایرانیان شنبه و آدینه نداشتند و ماه را به هفته‌ها تقسیم نمی‌کردند؛ بلکه قبل از ورود اسلام به ایران هر سال ۱۲ ماه، و هر ماه ۳۰ روز بود که هر کدام از این ۳۰ روز نام مشخصی داشته‌است که به‌نام یکی از فرشتگان خوانده می‌شد. چون هرمزد روز، بهمن روز، اردی بهشت روز و غیره که پس از ورود اسلام به ایران تقسیمات هفته نیز به آن افزوده شد.

در ایران باستان در پایان هر ماه جشن و پای‌کوبی با نام سور مرسوم بوده‌است و از سوی دیگر چهارشنبه نزد اعراب «یوم الارباع» خوانده می‌شد و از روزهای شوم و نحس بشمار می‌رفت و بر این باور بودند که روزهای نحس و شوم را باید با عیش و شادمانی گذراند تا شیاطین و اجنه فرصت رخنه در وجود آدمیان را نیابند. بدین ترتیب ایرانیان آخرین جشن آتش خود را به آخرین چهارشنبه سال انداختند و در آن به شادمانی و پایکوبی پرداختند تا هم چشن ملی خود را حفظ کنند و هم بهانه بدست دیگران ندهند و بدین ترتیب چشن سوری از حادثه روزگار مصون ماند و برای ایرانیان تا به امروز باقی ماند.[۱۱][منبع دقیق نیست]

مختار ثقفی برای خونخواهی از عاملین واقعه کربلا، در شهر کوفه که بیشتر آنان ایرانی بوده‌اند از این فرصت سود برد و در زمان همین جشن که مصادف با چهارشنبه بود بسیاری از آنان را قصاص کرد.[نیازمند منبع]


برخی آیین‌های سوری

سال نو - کوزه نو

ایرانیان در شب چهارشنبه سوری کوزه‌های سفالی کهنه را بالای بام خانه برده، به‌زیر افکنده و آن‌ها را می‌شکستند و کوزهٔ نویی را جایگزین می‌ساختند. که این رسم اکنون نیز در برخی از مناطق ایران معمول است و بر این باورند که در طول سال بلاها و قضاهای بد در کوزه متراکم می‌گردد که با شکستن کوزه، آن بلاها دور خواهد شد.

آجیل مشگل‌گشای، چهارشنبه سوری

در گذشته پس ار پایان آتش‌افروزی، اهل خانه و خویشاوندان گرد هم می‌آمدند و آخرین دانه‌های نباتی مانند: تخم هندوانه، تخم کدو، پسته، فندق، بادام، نخود، تخم خربزه، گندم و شاهدانه را که از ذخیره زمستان باقی مانده بود، روی آتش مقدس بو داده و با نمک تبرک می‌کردند و می‌خوردند. آنان بر این باور بودند که هر کس از این معجون بخورد، نسبت به افراد دیگر مهربان‌تر می‌گردد و کینه و رشک از وی دور می‌گردد. امروزه اصطلاح نمک‌گیرشدن و نان و نمک کسی را خوردن و در حق وی خیانت نورزیدن، از همین باور سرچشمه گرفته‌است.

پختن حلوا

فال‌گوشی و گره‌گشایی

یکی از رسم‌های چهارشنبه‌سوری است که در آن دختران جوان نیت می‌کنند، پشت دیواری می‌ایستند و به سخن رهگذران گوش فرامی‌دهند و سپس با تفسیر این سخنان پاسخ نیت خود را می‌گیرند.

قاشق‌زنی

نوشتار اصلی: قاشق‌زنی

در این رسم دختران و پسران جوان، چادری بر سر و روی خود می‌کشند تا شناخته نشوند و به در خانهٔ دوستان و همسایگان خود می‌روند. صاحبخانه از صدای قاشق‌هایی که به کاسه‌ها می‌خورد به در خانه آمده و به کاسه‌های آنان آجیل چهارشنبه‌سوری، شیرینی، شکلات، نقل و پول می‌ریزد. دختران نیز امیدوارند زودتر به خانه بخت بروند.

شال انداختن

شال‌اندازی از دیگر مراسم شب سوری است که تاکنون اعتبار خود را در شهرها و روستاهای همدان و زنجان حفظ کرده‌است. پس از خاموشی آتش و کوزه‌شکستن و فالگوشی و گره‌گشایی و قاشق‌زنی جوانان نوبت به شال‌اندازی می‌رسد. جوانان چندین دستمال حریر و ابریشمی را به یکدیگر گره زده، از آن طنابی رنگین به بلندی سه متر می‌ساختند. آنگاه از راه پلکان خانه‌ها یا از روی دیوار، آنرا از روزنه دودکش وارد منزل می‌کنند و یک سر آن را خود در بالای بام در دست می‌گرفتند، آنگاه با چند سرفه بلند صاحبخانه را متوجه ورودشان می‌سازند. صاحبخانه که منتظر آویختن چنین شال‌هایی هستند، به محض مشاهده طناب رنگین، آنچه قبلاً آماده کرده، در گوشه شال می‌ریزند و گره‌ای بر آن زده، با یک تکان ملایم، صاحب شال را آگاه می‌سازند که هدیه سوری آماده‌است. آنگاه شال‌انداز شال را بالا می‌کشد. آنچه در شال است هم هدیه چهارشنبه سوری است و هم فال. اگر هدیه نان باشد آن نشانه نعمت است، اگر شیرینی نشانه شیرین کامی و شادمانی، انار نشانه کسرت اولاد در آینده و گردو نشان طول عمر، بادام و فندق نشانه استقامت و بردباری در برابر دشواری‌ها، کشمش نشانه پرآبی و پربارانی سال نو و اگر سکه نقره باشد نشانه سپیدبختی است.

چهارشنبه سوری در شهرهای گوناگون

شیراز

افروختن آتش در معابر و خانه‌ها، فالگوشی، اسپند دود کردن، نمک گرد سر گرداندن. در موقع اسفند دودکردن و نمک گردانیدن، وردهای مخصوصی وجود دارد که زنان می‌خوانند. در گذشته قلمرو چهارشنبه سوری در شیراز صحن بقعه شاه چراغ بوده و در آنجا نیز توپ کهنه‌ای است که مانند توپ مروارید تهران زنان از آن حاجت می‌خواهند.[۱۲]

اصفهان

افروختن آتش در معابر، کوزه‌شکستن، فالگوشی، گره‌گشایی و غیره کاملاً متداول است و تمام آن آدابی که در تهران معمول است در اصفهان نیز رواج دارد. شکوه شب چهارشنبه‌سوری در اصفهان از تمام شهرهای ایران بیشتر است.[۱۳]

تبریز

آتش‌بازی و گره‌گشایی از قدیم معمول بوده‌است. آتش‌افروختن در این اواخر متداول شده‌است.در گذشته به جای آتش‌افروختن و پریدن از روی آن صبح روز چهارشنبه کودکان و جوانان از روی آب روان پریده و جمله « آتیل ماتیل چرشنبه بختیم آچیل چرشنبه» را میگفتند.آجیل و میوه خشک خوردن از ضروریات است و ترک نمی‌شود اگر دوست یا مهمان و تازه‌واردی داشته باشند باید حتماً شب چهارشنبه‌سوری خوانچه‌ای از آجیل خام و میوه خشک برای او بفرستند. در تبریز آب‌پاشی از بام خانه‌ها بر سر عابرین نیز رایج است که از آداب دوران ساسانیان بوده و هنوز در میان ارمنیان و زردشتیان ایران معمول است که در یکی از جشن‌های خود بر یکدیگر آب می‌ریزند.[۱۴]

منتقدان چهارشنبه سوری

نویسندگان و نظریه‌پردازانی نیز بوده‌اند که جشن‌های چهارشنبه سوری و نوروز را آیینی ناپسند و مذموم می‌دانستند. برخی روحانیون پس از انقلاب سال ۵۷ سعی در زدودن این جشنها از تقویم ایران کردند.[۱۵] در اسفند ماه سال ۱۳۸۸، خامنه ای در پاسخ به سوالی در خصوص مراسم چهارشنبه سوری این مراسم را «مستلزم ضرر و فساد» دانست و خواستار اجتناب ازآن شد.[۱۶] مرتضی مطهری چهارشنبه سوری را از آن «احمق‌ها» می‌دانست.[۱۷] مکارم شیرازی نیز چهارشنبه سوری را حرام دانست و گفت:چهارشنبه سوری یک سنت خرافی است، نباید سنت خرافی را احیا کنیم و از همه اینها گذشته اسراف در مال است و نباید اسراف در مال کرد.[۱۸]

جستارهای وابسته

پانویس

  1. Massoume Price, Chahar Shanbeh Soori, The Fire Festicval of Persian Peoples
  2. سالنماهای زرتشتیان منتشر شده توسط انجمن زرتشتیان تهران تا سال ۱۳۸۹
  3. چهارشنبه سوری, (BBC)
  4. آداب شب چهارشنبه سوری. پیام آشنا. بازدید در تاریخ ۱۳ مارس ۲۰۰۷.
  5. Persian Mirror, (LINL)
  6. Massoume Price, Chahar Shanbeh Soori, The Fire Festicval of Iranian Peoples
  7. چهارشنبه سوری. ایران مانیا. بازدید در تاریخ ۱۴ مارس ۲۰۰۷.
  8. چهارشنبه سوری پریدن از روی حادثه. سایت آفتاب. بازدید در تاریخ ۱۳ مارس ۲۰۰۷.
  9. چهارشنبه سوری، آیینی که از نو باید شناخت, (Noandish)
  10. مصطفوی، ۱۳۷۰
  11. مصطفوی، ۱۳۷۰
  12. لغت نامه دهخدا بخشهایی از تحقیق سعید نفیسی
  13. لغت نامه دهخدا بخشهایی از تحقیق سعید نفیسی
  14. لغت نامه دهخدا بخش‌هایی از تحقیق سعید نفیسی
  15. نیویورک تایمز: Ayatollahs Aside, Iranians Jump for Joy at Spring منتشره ۲۰ مارس ۲۰۰۶
  16. [۱] جرس: رهبر جمهوری اسلامی هم خواستار اجتناب از چهارشنبه سوری شد
  17. Tehran blues: how Iranian youth rebelled against Iran's founding fathers. Kaveh Basmenji. ۲۰۰۵. ISBN 0-86356-582-4 pp.۷۳
  18. نظر آیت‌الله مکارم شیرازی درباره چهارشنبه سوری

منابع

  • رضی، هاشم. «بخش ششم: جشن سوری-چهارشنبه‌سوری». گاه‌شماری و جشن‌های ایرانی باستان. چاپ سوم، تهران: بهجت، ۱۳۸۴، ISBN 964-6671-37-3. ‏
  • مصطفوی، آناهیتا (۱۳۷۰)، "چهارشنبه سوری"، ایران شناسی، سال اول شماره ۳و ۴ اسفند ۱۳۷۰، فروردین ۱۳۷۱، صفحه ۴-۸)

پیوند به بیرون




+ نویسنده علی ابراهیم زاده در 10:35 ق.ظ | نظرات()
برای دیگر کاربردها چهارشنبه‌سوری (ابهام‌زدایی) را ببینید.
 
برافروختن آتش بر روی هیزم و روشن‌کردن فشفشه، از رسوم جاافتاده در جشن چهارشنبه سوری است.
 
هایده و مهستی در حال پرش از آتش در آیین چهارشنبه سوری

چهارشنبه‌سوری نام جشنی است که تغییر یافته مراسم باستانی پنج روز آخر سال به نام پنجه دزدیده یا اندرگاه است. این جشن برگرفته از آیین زرتشتی است که ایرانیان از ۱۷۰۰ سال پیش از میلاد تاکنون در پنج روز آخر هر سال، آن را با برافروختن آتش و جشن و شادی در کنار آن برگزار می‌کنند.[۱]

در گاه‌شماری زرتشتی یک سال شامل ۳۶۵ روز یا ۱۲ ماه است که هر کدام دقیقاً ۳۰ روز بوده و ۵ روز انتهایی سال جدا از ماه‌ها به‌حساب می‌آمده و «پنجه» نامیده‌می‌شود که البته در هر ۴ سال یک بار ۶ روز می‌شود. در این گاه‌شمار روزی به عنوان چهارشنبه و به طورکلی ۷ روز هفته وجود ندارد بلکه ۳۰ روز ماه و ۵ روز انتهای سال هرکدام با نام خاصی نام‌گذاری می‌شود.[۲] ایرانیان قبل حمله تازیان این ۵ روز آخر سال را با روشن کردن آتش جشن می‌گرفتند و بر این اعتقاد بودند که در این ۵ روز ارواح درگذشتگان به زمین سفر می‌کنند و با همراه خانواده‌هایشان و برای آنها برکت، دوستی و پاکی در سال آینده طلب خواهندکرد ولی بعد از حمله تازیان به دلیل مخالفت‌های آن روزگار در برپایی این مراسم ایرانیان روز چهارشنبه را که نزد اعراب نحس بوده را انتخاب کردند و آتش افروزی در این روز را با نحسی آن روز توجیه کردند.[۳]

در شاهنامه فردوسی اشاره‌هایی درباره بزم چهارشنبه‌ای در نزدیکی نوروز وجود دارد که نشان دهنده کهن بودن این جشن است. مراسم سنتی مربوط به این جشن ملی، از دیرباز در فرهنگ سنتی مردمان ایران زنده نگاه داشته شده‌است.[۴]

واژه «چهارشنبه‌سوری» از دو واژه چهارشنبه که نام یکی از روزهای هفته‌است و سوری که به معنی سرخ است ساخته شده‌است. آتش بزرگی تا صبح زود و برآمدن خورشید روشن نگه داشته می‌شود[۵] که این آتش معمولا در بعد از ظهر زمانی که مردم آتش روشن می‌کنند و از آن می‌پرند آغاز می‌شود و در زمان پریدن می‌خوانند: «زردی من از تو، سرخی تو از من» در واقع این جمله نشانگر یک تطهیر و پاک‌سازی مذهبی است که واژه «سوری» به معنی «سرخ» به آن اشاره دارد.[۶] به بیان دیگر شما خواهان آن هستید که آتش تمام رنگ پریدیگی و زردی، بیماری و مشکلات شما را بگیرد و بجای آن سرخی و گرمی و نیرو به شما بدهد. چهارشنبه‌سوری جشنی نیست که وابسته به دین افراد باشد و در میان پارسیان یهودی و مسلمان‏، ارمنی‏ها، ترک‏ها، کردها و زرتشتی‏ها رواج دارد. در حقیقت این جشن و نقش بارز آتش در آن به علت احترام گذاشتن به دین زرتشتی است.

رقص با آتش

امروزه در شهرهای سراسر جهان که جمعیت ایرانیان در آن‌ها زیاد است، آتش‌بازی و انفجار ترقه‌ها و فشفشه‌ها نیز متداول است.[۷] در سال‌های اخیر، رسانه‌های ایران توجه بیشتری به خطرات احتمالی ناشی از این مواد نشان می‌دهند.[۸]

البته مراسمی که امروزه برپا می‌شود به طوری کلی متفاوت با آن روزگار است چون از نظر زرتشتیان آتش نماد مقدسی است و پریدن از روی آن به نوعی بی‌احترامی به آن نماد تلقی می‌شود.[۹] جشن آتش در واقع پیش درآمد جشن نوروز است که نوید دهنده رسیدن بهار و تازه شدن طبیعت است.




+ نویسنده علی ابراهیم زاده در 10:30 ق.ظ | نظرات()

چهارشنبه سوری

چهارشنبه سوری        

چهارشنبه سوری جشن چهارشنبه سوری به همراه دیگر آیین آن با گوناگونی و زیبایی بسیار و آواز و ترانه های شادی بخش و بزم و پایکوبی در همه سرزمین ایران بزرگ از چند هزار کیلومتری کردستان تا چین برگزار می شود. گستره برگزاری این جشن، نشان از شكوه و پایندگی فرهنگ كهن این بوم دارد.

« واژه جشن از کلمه « یسنه» آمده که ریشه اوستایی دارد و به معنی ستایش کردن است . بنابراین معنی واژه جشن، ستایش و پرستش است . هدف از برگزاری جشن ها در ایران باستان ، ستایش پرودگار ، گردهمایی مردم، سرور و شادی، داد و دهش و بخشش به بینوایان و زیردستان بوده است».

 سور  (sur ) واژه ای پهلوی است که به معنای : مهمانی، بزم، جشن، جشن عروسی آمده است. و " سوری" نیز به معنای : گل سرخ رنگ، رنگ سرخ ، شادی  و چیزی که به رنگ سرخ باشد مورد استفاده قرا گرفته است. پس چها رشنبه سوری را می توان  یک جشن و شادی دانست که با سرخی همراه است و این سرخی همان آتش است. اما اگر بپذیریم که چهارشنبه سوری همان جشن سوری است و جشن سوری به معنای ستایش آتش؛ نباید این ترکیب ما را به اشتباه بیاندازد که مردم آتش را به عنوان خدا ستایش می کردند. همانطور که پیش تر گفته شد هر چیز خوبی  به خدا نسبت داده می شود و دراین میان روشنایی آتش که مهم ترین نقش را در زندگی بشر بازی می کند ، نشانی از حضور خداوند است.  اگر بخواهیم برای این نوع ستایش مثالی ذکر کنیم می توان به ستایش کعبه که قبله مسلمانان است اشاره کرد. آیا مسلمانان در کعبه به ستایش سنگ می پردازند یا به ستایش خداوند؟. بدون شک کعبه مکانی روحانی است که انسان را به یاد خدا می اندازد و انسانی که به سوی آن سجده می کند، نه برای سنگ که برای بزرگی خداوند به خاک افتاده است . توجه به آتش و احترام به آن نیز برای انسان ایران باستان  چنین بوده است و هم اکنون نیز در بسیاری از ادیان ، روشن کردن آتش پیش از نیایش مرسوم است که می توان برای مثال به « روشن کردن شمع» در مکان های مقدس  اشاره کرد. پس جشن سوری یا چهارشنبه سوری مراسمی است که مردم در کنار آتش به شادی می پردازند و این شادی نوعی ستایش و سپاس از خداوند است که با پایان دادن به زمستان و تولد بهار و سبزی به آنها زندگی تازه می بخشد.      



 

ریشه واژه:
چهار شنبه سوری از دو واژه "چهارشنبه" پایان سال و واژه "سوری" كه همان "سوریك" پهلوی و به چم معنی سرخ است ساخته شده است و روی هم رفته به چم چهارشنبه‌ سرخ است.

پیشینه و سرچشمه:
به باور نیكان ما در پنج روز مانده به پایان سال فروهر مردگان برای سركشی بازماندگان خود به زمین فرود می آیند و در پایان شب سال كه پایان جشن گاهان بارهمسپهمدیم است و پسان (بعداً) بازنمود خواهد شد، بر روی بام رفته و فانوسی به لبه بام خود می گذاشتند كه تا بامداد روشن است. سپیده دم بر روی بام می رفتند و آتش افروزی آغاز می شد كه با نوای اوستا در هم می آمیخت. این آیین با دمیدن نخستین پرتو خورشید پایان می پذیرفت و نوروز آغاز می شد. گویا آیین آتش افروزی شب جشن چهارشنبه سوری از آتش افروزی زرتشتیان یا ایرانیان باستان در شب پایان سال سرچشمه گرفته شده است ولی آیین آن با آیین شب پایان سال بسیار دیگرگون است.

 

چرا چهارشنبه پایانی سال
دیدگاه های گونگون درباره برگزیدن شب چهارشنبه برای این آیین:
در ایران باستان خرید نوروزی همچو آینه، كوزه و اسپند را از چهارشنبه بازار فراهم می‌كردند. بازار در این شب چراغانی و زیور بسته و سرشار از هیجان و شادمانی بود و خرید هر كدام هم آیین ویژه ای را نوید می داد. شاید جشن شب چهارشنبه سرچشمه از چهارشنبه بازار دارد.
نخستین و کهن ‌ترین نسكی (کتابی) که در آن نام چنین آتش ‌افروزی آورده شده است، "تاریخ بخارا" نوشته ابوبکر محمد بن جعفر نرشخی است، ولی در آن نامی از زمان برگزاری جشن آورده نشده است، ولی گزاره "هنوز سال تمام نشده بود" و نیز "شب سوری" آمده است.
دومین نوشتار کهن که نام جشن چارشنبه ‌سوری را می آورد، شاهنامه فردوسی در سرگذشت سردار دلیر ایران، بهرام چوبینه است. ولی چرا چهارشنبه؟

بشد چارشنبه هم از بامداد    بدان  باغ  که  امروز  باشیم  شاد
...
ز جیهون همی آتش افروختند       زمین و هوا را همی سوختند

برگزاری آیین جشن چهارشنبه سوری:
 پسین (غروب) بوته‌ها را به شمار سه یا هفت کوپه آتش به نماد "پندار نیک"، "گفتار نیک" و "کردار نیک" و یا هفت امشاسپند "هرمزد"، "وهومن"، "اردیبهشت"، "شهریور"، "سپندارمذ"، "خورداد" و "امرداد"، روی هم می‌ گذارند و هنگامی كه خورشید فرو می نشیند، آن را بر می ‌افروزند تا آتش سر به آسمان كشیده جانشین خورشید شود. آتش می‌تواند در بیابان‌ها یا رهگذرها یا در خرند (حیاط) و بام خانه‌ها افروخته شود.
هنگامی كه آتش گُر ‌كشید از رویش می‌پرند و ترانه‌هایی كه در همه‌ آنها نشان از تندرستی و بارآوری و پاكیزگی است، می‌خوانند:
"سرخی تو از من و زردی من از تو" كه در اینجا سرخی آتش نماد تندرستی و شادابی و روشنایی است و زردی نماد بیماری و اندوه و سستی است.
آتش چهار شنبه سوری را خاموش نمی‌كنند تا خودش خاكستر شود. سپس خاكسترش را كه سپند (مقدس) می دانند، كسی گرد آوری می كند و بی آنكه پشت سرش را نگاه كند، سر نخستین چهار راه می ریزد‌. در باز گشت، باشندگان خانه از او می‌پرسند:

كیستی؟

می‌گوید: منم

از كجا می ‌آیی؟

از اروسی (گوشزد: واژه اروسی اوستایی است كه به عربی رفته و عرب ها آنرا به گونه عروسی می نویسند)

چه آورده‌ای؟

تندرستی

آیین چهارشنبه سوری تنها به آتش افروزی بسنده نمی شود، خانه تکانی پیش از چهارشنبه سوری، خریدن آیینه و کوزه نو، خرید اسپند دانه، چراغانی، فراهم كردن و خوردن آجیل هفت مغز، کوزه شکستن، فال گوش ایستادن، فال کوزه، ریختن آب به گوشه و کنار خانه، به بیابان رفتن در روز چهارشنبه سوری، تخم مرغ شکستن، شال اندازی، كفچه (قاشق) زنی، گره گشایی از بخت دختران با بستن كوپله (قفل) به گردن، نشستن روی چرخ کوزه گری، شکستن گردو، گفتن آرزوها به آب روان، فریاد زدن خواسته ها در چاه كهن، یاری خواستن از "چهارشنبه خاتون"، رنگ کردن خانه با گِل هایی به رنگ آبی و زرد، پختن آش ویژه چهارشنبه سوری و...

گزیده ای از آیین نام برده شده:

 بوته افروزی  

در ایران رسم است كه پیش از پریدن  آفتاب، هر خانواده بوته های خار و گزنی را كه از پیش فراهم كرده اند روی بام یا زمین حیاط خانه و یا در گذرگاه در سه یا پنج یا هفت «گله» كپه می كنند. با غروب  آفتاب و نیم تاریك شدن آسمان، زن و مرد و پیر و جوان گرد هم جمع می شوند و بوته ها  را آتش می زنند. در این هنگام از بزرگ تا كوچك هر كدام سه بار از روی بوته های  افروخته می پرند، تا مرگ ضعف و زردی ناشی از بیماری و غم و محنت را از خود بزدایند  و سلامت و سرخی و شادی به هستی خود ببخشند. مردم در حال پریدن از روی آتش ترانه زیر را     می خوانند.

زردی من از تو ، سرخی تو از من

غم برو شادی بیا ، محنت برو روزی بیا

ای شب چهارشنبه ، ای كلیه جاردنده ، بده مراد بنده

هر خانه زنی خاكستر را در خاك انداز جمع می كند، و آن را از خانه بیرون می برد و در سر چهار راه، یا در آب روان می ریزد. در بازگشت به خانه، در خانه را می كوبد و به  ساكنان خانه می گوید كه از عروسی می آید و تندرستی و شادی برای خانواده آورده است.
در این هنگام اهالی خانه در را به رویش می گشایند. او بدین گونه همراه خود  تندرستی و شادی را برای یك سال به درون خانه خود می برد. ایرانیان عقیده دارند كه با افروختن آتش و سوزاندن بوته و خار فضای خانه را از موجودات زیانكار می پالایند و دیو پلیدی و ناپاكی را از محیط زیست دور و پاك می سازند. برای این كه آتش آلود نشود خاكستر آن را در سر چهارراه یا در آب روان می ریزند تا باد یا آب آن را با خود  ببرد.

مراسم كوزه شكنی مراسم كوزه شكنی

مردم پس از آتش افروزی مقداری زغال به نشانه سیاه بختی،كمی نمک به نشانه شور چشمی، و یكی سكه دهشاهی به علامت تنگدستی در كوزه ای سفالین می اندازند و هر یك از افراد خانواده یك بار كوزه را دور سر خود می چرخاند و آخرین نفر ، كوزه را بر سر بام خانه میبرد و آن را به كوچه پرتاب می كند و می گوید: «درد و بلای خانه را ریختم به توی كوچه» و باور دارند كه با دور افكندن كوزه، تیره بختی، شور بختی و تنگدستی را از خانه و خانواده دورمیکنند زیرا می گویند که فروهرها از کوزه نو دیدن خواهند کرد و آب پاشیده شده، نشان روشنایی در خانه است. در زمان ساسانیان به جای آب، سکه هایی را درون کوزه می انداختند و آن را از پشت بام به زمین پرتاب می کردند برای اینكه روزی و فزونی برای آنان فرستاده شود

 

   

فال گوش نشینی

غروب زنان و دخترانی که شوق شوهر کردن داردند یا آرزوی و زیارت و مسافرت مانند دختران دم بخت یا زنان در آرزوی فرزند شب چهارشنبه نیت می کنند و از خانه بیرون می روند و در سر گذر یا سر چهار راه كه نماد گذار از دشواری ها بود می‌ایستادند. گوش به صحبت رهگذران می سپارند و به نیک و بد گفتن و تلخ و شیرین صحبت کردن رهگذران تفال می زنند  اگر سخنان دلنشین و شاد از رهگذران بشنوند رسیدن به مراد و آرزو را در سال نو ممکن خواهند . بدرستی آنها از فروهر‌ها می‌خواستند كه گره كارشان را با كلیدی كه زیر پا داشتند، بگشایند.

  قاشق زنی

آیین كفچه زنی كم و بیش در همه سرزمین های ایران بزرگ برگزار می شود. بدین گونه است که مردم و گاهی کودکان كاسه ای مسین و كفچه  را به هم کوبیده و در پشت در پنهان می شوند و خاوند (صاحبخانه) تخم مرغ یا پیشكشی درون کاسه می گذارد. كفچه زنان چه مرد چه زن بیشتر خود را با چادر می پوشانند.

كفچه زنی نماد پذیرایی از فروهر‌ها است زیرا كه كفچه و كاسه مسین نشانه‌ خوراك و خوردن بود. ایرانیان باستان برای فروهر‌ها بر بام خانه خوراك های گوناگون می‌گذاشتند تا از این میهمانان تازه رسیده‌ آسمانی پذیرایی كنند و چون فروهر‌ها پنهان و نمی توان دیدشان، كسانی هم كه برای كفچه زنی می‌رفتند، كوشش می‌كردند روی بپوشانند و ناشناس بمانند و چون خوراك و آجیل را ویژه فروهر می‌دانستند و دریافتشان را همایون می‌پنداشتند.

 

آش چهارشنبه سوری

خانواده هایی که بیمار یا حاجتی داشتند برای بر آمدن حاجت و بهبود یافتن بیمارشان نذر می گردند و در شب چهار شنبه آخر سال «آش ابودردا»یا «آش بیمار »می پختند و آن را اندکی بیمار می خوراندند و بقیه را هم در میان فقرا پخش می کردند.  

 

آجیل چهارشنبه سوری  تقسیم آجیل چهار شنبه سور ی

زنانی که نذر و نیازی می کردند در شب چهار شنبه آخر سال آجیلی از هفت مغز مغز و میوه خشكك به نماد هفت امشاسپندان درست شده و آن را در سفره چهارشنبه سوری می گذارند تا همه خانواده برای شگون و تندرستی از آن بخورند و  امروزه آجیل چهارشنبه سوری جنبه نذری اش را از دست داده و از تنقلات شب چهارشنبه سوری شده است




خبرگزاری فارس: چهارشنبه‌‎سوری یكی از مراسم كهن ایران باستان است كه به‏مرور زمان این مراسم رنگ و بوی شاد خود را به رنگ و بوی میدان جنگ داده است و به این بهانه خسارات جانی و مالی جبران‌ناپذیری به مردم وارد می‌شود.


به گزارش خبرگزاری فارس ار ارومیه، چهارشنبه سوری یكی دیگر از مراسمی است كه از دیرباز در ایران مورد توجه قرار گرفته و نوید نوروز را می‌دهد، برپایی آتش و پریدن از روی آن، زدودن پژمردگی، سرما و بیماری از تن و روان افرادی كه از روی آتش می‌پرند عقیده‌ای است كه مردم نه تنها آذربایجان غربی بلكه دیگر مناطق كشور نیز بر آن معتقد هستند.
مردم آذربایجان غربی به بهانه‌های مختلف و برای شاد بودن خود و حفظ آداب و رسوم خود مراسم گوناگونی را پایه‌گذاری كرده‌اند كه اكثر این مراسم در طول سالیان سال سینه به سینه حفظ و امروزه به مردمان منطقه به یادگار گذاشته شده است.
با نگاهی گذرا به فرهنگ غنی آذربایجان به وضوح قابل مشاهده است كه تقریباً برای تمام ایام و فصول سال مراسم گوناگونی در این سرزمین وجود دارد و تمام این‌ها را می‌توان در كتب‌های مختلف از بزرگان آذربایجان به عینه مشاهده كرد، ولی آنچه امروزه سبب تحریف این مراسم شده دوری بشر از اندوخته‌های بزرگان ایران است.
از قدیم‌الایم چهارشنبه سوری مقدمه‌ای بر فرا رسیدن نوروز بود كه در این روز مردم آذربایجان غربی آداب و رسوم خود را داشتند و پایبند به این آداب و رسوم بوده و انجام برخی از این رسوم را مایه خوش‌یمنی و خوشبختی خود می‌دانستند و علاوه بر اینكه انجام چنین رسومی نه تنها سبب سرگرمی آنها می‌شد بلكه آینده یك ساله خود را از چگونگی تعبیر این رسم و رسوم تخمین می‌زدند و این آینده‌نگری از درآمد اقتصادی پیرمرد عیال‌وار گرفته تا ازدواج دختران دم‌بخت را برایشان مشخص می‌كرد و بر این عقیده بودند كه هر آنچه تعبیر می‌شد به موقع می‌پیوندد.

* آیین‌های چهارشنبه سوری در آذربایجان غربی
فال گوش ایستادن
فال گوش ایستادن یكی از رسم‌های چهارشنبه‌سوری است كه در آن دختران جوان نیت كرده و پشت دیواری ایستاده و به سخن رهگذران گوش می‌دهند سپس با تفسیر این سخنان پاسخ نیت خود را می‌گیرند.
- قاشق‌زنی
در این رسم دختران و پسران جوان در حالی كه یك قاشق و كاسه‌ای فلزی در دست داشتند برای آنكه شناخته نشوند چادری بر سر و روی خود می‌كشیدند و به در خانه دوستان و همسایگان خود می‌رفتند و با در آوردن صدای قاشق‌ها صاحب‌خانه را از حضور خود با خبر كرده و او را به در خانه می‌كشاندند كه بر حس رسم صاحب‌خانه كاسه‌های آنها را از آجیل چهارشنبه‌سوری، شیرینی، شكلات، نقل و پول پر می‌كرد.
- خنچه
از دیگر رسوم ضروری این شب، فرستادن خنچه از منزل داماد به منزل عروس است در این خنچه معمولاً میوه، شیرینی، گلدان‌های پرگل، ماهی و خلعت برای خانواده عروس و خود عروس گذاشته می‌شود.
- شال انداختن
در این شب پسران جوان دم بخت نیز به پشت بام‌ها رفته و شال كمر خود را از پشت بام‌ها به پایین آویزان كرده و صاحبخانه نیز به عنوان تبرك تنقلات و هدایایی به شال آنان می‌بستند، اما وقتی پسری خاطرخواه دختری بود تنقلات آن خانه را رد می‌كرد تا اینكه سیب سرخی از طرف خانواده دختر هدیه بگیرد، گرفتن سیب سرخ نشانه رضایت آنان به این وصلت بود كه فرد مورد نظر را نیز از روی شال كمرش شناسایی می‌كردند.
- پریدن از روی آتش
دختران دم بخت این استان هنگام پریدن از روی آتش آوازی چون «آتیل باتیل چارشنبه، بختم آچیل چارشنبه» می‌خوانند و با این آواز از خداوند می‌خواهند هر چه زودتر بخت آنها را باز كند.
- صله رحم
خانواده‌های ارومیه‌ای در این شب به خانه مسن‌ترین فرد فامیل می‌روند و به خوردن آجیل و خواندن ابیات آذری كه به آن بایاتی می‌گویند سرگرم می‌شوند. آجیل باید از هفت نوع خوراكی تهیه شود كه این هفت نوع خوراكی می‌تواند از بین انجیر، كشمش، مویز، خرما، توت خشك، فندق، بادام، گردو، سنجد، نخودچی، آب نبات، تخمه بدون نمك، باسلق، برنجك (برنج بوداده) برگه هلو، برگه زردآلو و گندم برشته باشد و كسی كه مرادی و حاجتی دارد، باید تقسیم آجیل را به عهده بگیرد تا مرادش برآورده شود.
- تكم‌گردانی
با فرا رسیدن اسفند تكم‌گردان‌ها برای نوید دادن نوروز با پوشیدن لباس سنتی و به دست گرفتن سینی بزرگ كه حاوی سیب، حنا، شمع، نبات،سبزه، آجیل و سكه است در كوچه و محله‌ها می‌چرخیدند و اشعاری را در ارتباط با نوروز می‌خواندند و با اجرای رقص محلی شادی را به مردم به ارمغان می‌آوردند و مردم نیز هدایایی به آنها می‌دادند كه امروزه این مراسم در آذربایجان به «چمچه گلین» معروف است، اما اساس كار تكم‌گردان در روزهای نوروز و چیرگی روز بر تاریكی است.
علاوه بر این مردم ارومیه پیش از طلوع آفتاب روز چهارشنبه، مردم ارومیه به صورت دسته جمعی به كنار رودخانه دربند می‌‌روند، آتشی بر می‌افروزند و جوانان در آنجا به سواركاری پرداخته و هنگام بازگشت، زنان ظرف‌هایشان را از آب رودخانه پر كرده و به خانه می‌آورند و آب آن را به دور و برخانه می‌پاشند كه با این كار، سال جدید، سالی سرشار از روشنی و زلالی و پاكی خواهد بود. ولی امروزه این مراسم‌ها رنگ و بومی بومی و محلی خود را از دست داده و با مواد منفجره به اصطلاح كم خطر آمیخته شده كه علاوه بر آلودگی هوا سبب آلودگی صوتی و در موارد بسیار سبب جراحت و حتی مرگ انسان‌ها نیز می‌شود و لازم است تا خانواده‌ها با بازگویی آداب و رسوم كهن و آذربایجانی فرزندان را نسبت به حفظ آداب و سنن گذشته خود ترغیب و تشویق كنند.

* تلخی حوادث چهارشنبه‌سوری جای خود را به شیرینی كشمشی كه به شال‌ها می‌بستند داده
ولی ابراهیمی مردی 70 ساله كه با شور و شوقی از چهارشنبه‌سوری‌های دوران جوانی خود می‌گوید و معتقد است، رفتارهایی مغایر با هنجارهای اجتماعی مغایر با عرف و منش جامعه نظیر آنچه كه امروزه با عنوان چهارشنبه‌سوری شاهد آن هستیم در هیچكدام از این آیین‌ها دیده نمی‌شود و به نظر می‌رسد جوانان با نوعی خلا فرهنگی ناشی از عدم معرفی درست آداب و رسوم این روز مواجه هستند و لازم است تا این خلا‌های فرهنگی را پر كنیم.
وی با بیان اینكه امروزه تلخی حوادث ترقه و آتش‌بازی جای خود را به شیرینی كشمش و هدایایی كه بر شال‌هایمان می‌بستند داده، اظهار داشت: كسانی كه با منفجر كردن ترقه و پراكندن آتش سلامتی مردم را هدف می‌گیرند با تن دادن به رفتاری آمیخته به هرج و مرج روحی، آیین چهارشنبه‌سوری را تحریف می‌كنند.
او می‌افزاید: باید كاری كنیم كه جوان‌ها با فرهنگ اصیل ما انس بگیرند و این فرهنگ‌ها رنگ غبار به خود نگیرند.

* كودكان نخستین قربانیان مراسم تحریف شده چهارشنبه‌سوری هستند
رئیس مركز اطلاع‌رسانی فرماندهی انتظامی آذربایجان غربی نیز با اشاره به تحریف آیین و مراسم چهارشنبه آخرسال،‌ بیان داشت: كودكان، افراد مسن و نوجوانان در آخرین چهارشنبه سال بیش‌تر از دیگر افراد در معرض خطر هستند.
وی با بیان اینكه چهارشنبه آخر سال با برنامه‌ها و پیرایه‌های خرافی و تحریف شده به عنوان یكی از مراسم پرخطر تبدیل شده‌اند، تصریح كرد: با تحریف آداب و سنن این روز هر سال شاهد وقوع برخی اتفاق‌ها هستیم كه در سال جاری پلیس در تلاش برای كاهش این حوادث است، ولی در این میان باید مردم نیز همگام با پلیس باشند.
این مسئول با بیان اینكه با افرادی كه مخل آرامش مردم در روز چهارشنبه آخر سال هستند برخورد می‌شود، افزود: بری كاهش آسیب‌های ناشی از انفجار مواد محترقه، فرماندهی انتظامی استان در مكان‌هایی اقدام به فروش مواد محترقه كم خطر می‌كند و در صورتی كه خانواده‌ها می خواهند مواد محترقه برای فرزندان خود تهیه كنند می‌توانند مواد محترقه را از مكان‌های در نظر گرفته شده خریداری كنند.

* انتخاب مكان‌هایی برای مراسم چهارشنبه‌سوری در آذربایجان غربی
معاون امور عمرانی استاندار آذربایجان غربی در این ارتباط ابراز داشت: برای اسكان مسافران در ایام نوروز باید تدابیر لازم اندیشیده شود و بر این اساس باید مكان‌های مناسبی برای این منظور در نظر گرفت.
جواد محمودی با اشاره به برگزاری مراسم جشن چهارشنبه‌سوری، اعلام كرد: شهرداری ارومیه سال گذشته در پارك جنگلی ارومیه مراسمی را برای این منظور تشكیل داده بود و امسال نیز مراسمی در این ارتباط تشكیل می‌شود.
این مسئول ادامه داد: لازم است تا نیروی انتظامی نیز مكان‌هایی را برای آتش‌بازی در روز چهارشنبه‌سوری در نظر بگیرد.
محمودی از فروش مواد محترقه كم‌خطر در برخی از فروشگاه‌ها خبر داد و بیان داشت: این مواد محترقه توسط فروشگاه‌هایی كه نیروی انتظامی مجاز می‌داند قابل تهیه هستند و لازم است تا جوانان نسبت به استفاده از مواد محترقه دست ساز خودداری كنند.
آذربایجان غربی از تركیب قومی و دینی متنوعی برخوردار است. هر كدام از این اقوام با وجود مشابهت‌های فرهنگی و رفتاری به نسبت‌های متفاوت شیوه‌های خاصی برای برگزاری مراسم و آیین‌های خود دارند. شیعیان، پیروان اهل تسنن، مسیحیان، ایلات و عشایر و پیروان ادیان متفاوت در برگزاری مراسم مربوط به جشن‌ها و سرودها، اعیاد ملی مذهبی و سایر مراسم خود، رفتارهای قومی ویژه‌ای دارند كه هر یك از آن‌ها جاذبه‌های خاصی را برای افراد غیربومی و جهانگردان ایجاد می‌كند و می‌تواند رنگین كمانی از آداب و رسوم این دیار را به تصویر بكشد و تحقق این امر جز اهتمام جدی مسئولان میراث فرهنگی استان چیز دیگری را نمی‌طلبد.
در این میان باید اندیشید كه مسئولان میراث فرهنگی و دیگر دستگاه‌های ذی‌ربط و حتی پدران و مادران ما برای اینكه آداب و رسوم كهن خود را به نسل جوان كه در معرض تهاجم فرهنگ‌های بیگانه هستند انتقال دهند چه كرده‌اند و تا چه حد سهم خود را ادا و نقش خود را در این زمینه ایفا كرده‌اند.
گزارش از: مریم رسولی




+ نویسنده علی ابراهیم زاده در 04:15 ب.ظ | نظرات()
 
پیام های نوروزى رهبر معظم انقلاب

نوروز در شعر شاعران(اشعار: غزل و دو بیتی)

بهار شد در میخانه باز باید کرد       به سوى قبله عاشق نماز باید کرد
نسیم قدس به عشاق باغ مژده دهد  که دل ز هردو جهان بى نیاز باید کرد

پیامک های نوروزی (SMS)

امام صادق (علیه السلام) می فرمایند: هیچ نوروزی نیست مگر آنکه ما در آن منتظر فرج (وظهور مهدی موعود) هستیم و این از آن روست که نوروز از روزهای (مقدس) ما و شعیان ماست.

نوروز 89 :بانک جامع تم موبایل مذهبی

 مدل : w810
حجم:23kb
مدل : w910
حجم:29kb
آداب و رسوم نوروز
 
نام نوروز نوروز ودیدار سوگواران آتش افروزی های شب وصبح نوروز
خاستگاه نوروز پیشینه و ریشه های نوروز دیدارهای نوروزی و نوروزانه(عیدی)
نوروز وگردشگری خانواده ها وآمادگی برای نوروز نوروز در جریانهای فكری ،مذاهب و دین ها
نوروز میراث معنوی سفره نوروزی(سفره هفت سین) نوروز وهنر(موسیقی،نمایش ،نقاشی و ...)
شهید سید مرتضی آوینی

اعمال عید نوروز(مفاتیح الجنان)

حضرت صادق علیه السلام به مُعَلَّى بن خنیس تعلیم فرموده كه چون روز نوروز شود غسل كن و پاكیزه ترین جامه هاى خود را بپوش و به بهترین بوهاى خوش خود را خوشبو گردان و در آن روز روزه بدار پس چون از نماز پیشین و پسین و نافله هاى آن فارغ شوى چهار ركعت نماز بگذار یعنى هر دو ركعت به یك سلام و در ركعت اوّل بعد از حمد ده مرتبه سوره اِنّا اَنْزَلْناهُ بخوان و در ركعت دوّم بعد از حمد ده مرتبه سوره قُلْ یا اَیُّها الْكافِروُنَ و در ركعت سیّم بعد از حمد ده مرتبه سوره قُلْ هُوَ اللّهُ اَحَدٌ و در ركعت چهارم بعد از حمد ده مرتبه قُلْ اَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ و قُلْ اَعُوذُ بِرَبِّ النّاسِ بخوان و بعد از نماز به سجده شكر برو و این دعا را بخوان...

مقالات و مطالبی پیرامون عید نوروز
نوروز در آینه روایات
نوروز

نوروز در فقه(قسمت اول)

از جمله غسلهاى مستحب غسل شب عید فطر و روز عید فطر و قربان و روز ولادت پیامبر و مبعث آن حضرت و عید غدیر و روزهاى دحوالارض و مباهله و عرفه و ترویه و عید نوروز است...

نوروز در فقه(قسمت دوم)

آداب و رسوم نوروز
 
نام نوروز نوروز ودیدار سوگواران آتش افروزی های شب وصبح نوروز
خاستگاه نوروز پیشینه و ریشه های نوروز دیدارهای نوروزی و نوروزانه(عیدی)
نوروز وگردشگری خانواده ها وآمادگی برای نوروز نوروز در جریانهای فكری ،مذاهب و دین ها
نوروز میراث معنوی سفره نوروزی(سفره هفت سین) نوروز وهنر(موسیقی،نمایش ،نقاشی و...)


یادگاری های نوروز 1389(کاغذ دیواری:wallpaper)

  آیین های نوروزی، رمز رستاخیز و تجدید حیات آفرینش

نوروز سیاوشان و تخت جمشید نوروز در فرهنگ اسلامی و آیین ها و اساطیر ایرانی

نوروز جشن بازگشت به زندگی

نوروز ، آیین جهانشمول زایش و رویش و رستاخیز

ایزدانی که درسال نو به زمین می آیند

نگاه انسان شناختی بر اسطوره شناسی سیاسی جشن نوروز

ویژه نامه سال گذشته 

سفره هفت سین بچینید(فلش)




+ نویسنده علی ابراهیم زاده در 04:05 ب.ظ | نظرات()




+ نویسنده علی ابراهیم زاده در 04:03 ب.ظ | نظرات()
+ نویسنده علی ابراهیم زاده در 03:54 ب.ظ | نظرات()

 



+ نویسنده علی ابراهیم زاده در 03:51 ب.ظ | نظرات()
+ نویسنده علی ابراهیم زاده در 03:50 ب.ظ | نظرات()

Download

Play

آهوی وحشی

Download

Play

تازه به تازه

Download

Play

بیگانه

Download

Play

خنده بارون

Download

Play

نازنین

Download

Play

خوش آمدی

Download

Play

ساقیا

Download

Play

نازنین یاران

Download

Play

گلهای اطلسی

Download

Play

پیام جانان

Download

Play

خزان گل نسرین

 



+ نویسنده علی ابراهیم زاده در 03:47 ب.ظ | نظرات()

در فرهنگ و سنن هر قوم و ملتی، روزهایی وجود دارد كه ریشه تاریخی وفرهنگی داشته و جلوه ای از باورهایی است كه حتی تا مقدسات دینی و مذهبی آنها پیش رفته و هویت فرهنگی و تاریخی آن جامعه را به نمایش گذاشته است. یكی از این روزها آغاز سال نو خورشیدی است كه از شایعترین آیین های جهانی به شمار می رود و كمتر تمدنی را خواهیم یافت که از آن تهی باشد، هر قومی بر اساس تاریخ و فرهنگ و مذهب خود آغاز سال نو را در قالب برپایی مراسم و جشن های ملی ومذهبی پاس می دارد.

عیدنوروز و جشن های سال نو، در نزد ما ایرانیان با برخورداری از یك فرهنگ و تاریخ اصیل و طولانی و همچنین همزمانی آن با حیات هستی و جان گرفتن مجدد زمین ، این امتیاز خاص را به آن بخشیده که از اعیاد سال نوی اقوام و ملل دیگر متمایز باشد و آیین باستانی آن فراتر از تجدید خاطره ی یك تمدن بلكه حلقه پیوند گذشته ، حال و آینده است به این سبب است كه پس از ظهور اسلام در این سرزمین فضیلت بیشتر می یابد و در بزرگداشت آیین و مراسم آن تاكید ورزیده می شود. گفته شده است آفرینش و هبوط آدم به زمین و همچنین بعثت پیامبر اكرم ( ص ) و امامت حضرت علی ( ع ) نیز در این روز آغاز گشت و ایرانیان باستان نیز عقیده داشتند كه با آغاز مجدد حیات طبیعت روح رفتگان باز گشته و چند روزی را در سرای دنیوی با بستگانشان می گذرانند. مجموعه این عوامل باعث گردید كه علی رغم گذر سالیان بسیار و سیر پر فراز و نشیب تاریخ، نوروز نه تنها در ایران بلكه هر آنجایی كه فرهنگ و تمدن كهن ایران اثری دارد همچنان پایدار واستوار بماند .

نوروز در ایران

برگ برگ صفحات تاریخ ایران گواهی می دهد که نوروز باستانی همواره كهن ترین سنت و عزیزترین روز سال نزد ایرانیان بوده است. نوروز برجای مانده از روزگاری است كه جز با كمك خیال و جز به مدد افسانه و اسطوره راهی به آن دیار نیست. در گردونه ی سالانه ی تكرار ، نوروز یك تنوع روحی و یك انبساط روانی است كه قوم ایرانی دوام خویش را در فراز و نشیب تاریخ مدیون این سنت دیرینه و خردمندانه است.

با طلوع اسلام در این سرزمین نوروز زیباتر شد و بزرگترین حادثه تاریخ اسلام به خصوص تشیع یعنی اعلام  ولایت علی ( ع ) در روز غدیر خم از سوی پیامبر اكرم ( ص ) در نخستین روز بهار مصادف با نوروز باستانی بوده است. تشیع از همان ابتدا كه با فرهنگ ایرانیان عجین شد نه تنها به نوروز بی مهری نكرد بلکه  آن را مورد تقدیر قرار داد چرا كه هر جزئی از آیین نوروز نمادی از ستایش زیبایی و اخلاق انسانی و مهر و دوستی است. نوروز در ایران اگر چه یك سنت ملی و برآمده از روزگاران بسیار دور است در عین حال با حال و هوایی معنوی و روحانی عجین شده است.

نوروز در جمهوری آذربایجان

یكی از جشن های بزرگ مردم آذربایجان نوروز است به طوریکه این جشن سال ها پیش از میلاد در آذربایجان برگزار می شده است ؛ مردم برخی احساسات بشر دوستانه و جهان بینی خود را با این جشنواره مربوط می دانند زیرا در اوستا كتاب مقدس زرتشتیان نوروز به منزله جشن ستایش مقدسات محسوب شده، گفته می شود كه نوروز عید فراوانی كشت و سرآغاز تندرستی و بركت و وفور است. در جمهوری آذربایجان در خصوص پیدایش جشن نوروز اسطوره ها و افسانه های گوناگونی نقل شده است . از این افسانه ها یکی را برای مثال نقل می کنیم:" در روایتی در خصوص نوروز آمده است، سیاوش پسر كیكاووس به كشور افراسیاب سفر می كند افراسیاب از وی به نحو قابل توجهی پذیرایی می كند و حتی دخترش را به عقد وی در می آورد و سیاوش به یاد سفرش از دیار افراسیاب دیوار بخارا را بنا می كند. ولی دشمنان كه از این امر ناخرسند بوده اند میان سیاوش و افراسیاب را بر هم زده به طوری كه افراسیاب تصمیم به قتل سیاوش می گیرد و پس از هلاكت سیاوش دستور می دهد جناره اش را روی كنگره های دیوار بخارا قرار دهند. آتش پرستان جسد وی را برداشته و در قدمگاه دروازه شرقی دفن می كنند و مرثیه های بسیاری در وصف سیاوش و مرگش می سرایند، و این مرثیه ها بین مردم گسترش یافت و آتش پرستان در همین سیاوش مرثیه ها روز دفن سیاوش را نوروز نامیدند. "

مردم جمهوری آذربایجان به واسطه اعتقادات شدید به آیین و مراسم نوروز برای با شكوه تر انجام شدن جشن نوروز برای این مراسم تدارك ویژه ای می بینند از قبیل سرودن ترانه ها پیش از نوروز، تدارك بساط شادی این ایام ، تهیه لوازم و مواد مورد نیاز سفره نوروز، طرح چیستان های نوروزی ، ستایش ها و نفرین ، پند و امثال و اعتقادات نوروزی . درمیان مردم آذربایجان رسم بر این است پیش از رسیدن نوروز پوشاك نو خریده ،به خانه و حیاط سر و سامان داده ، فرش و پلاس نو بافته و به استقبال نوروز می روند، در عید نوروز آداب ورسومی درباره  فال نیک رواج دارد به طوری كه در شب چهارشنبه سوری دختران نو رسیده در دل فالی گرفته و و مخفیانه پشت درنیمه باز به انتظار ایستاده و اگر در این هنگام حرف خوب وموافقی بشنوند اشاره ایی به برآورده شدن آرزویشان ، و اگر حرف نامناسبی بشنوند اشاره از عملی نشده نیتشان است . بنا براین سنت و آیین به هنگام عید نوروز مردم از بد گویی و حرف نامناسب دوری می جویند.

از دیگر مراسم خاطره انگیز نوروزی می توان به ارسال خوان سمنو، انداختن كلاه پوستین به درها، آویزان كردن كیسه و توبره از سوراخ بام در شب عید و درخواست تحفه عید در آذربایجان اشاره کرد.

نوروز در قزاقستان

مردم قزاقستان نوروز را اعتدال بهاری دانسته ، بر این باورند كه در این روز ستاره های آسمانی به نقطه ابتدایی می رسند و همه جا وهمه چیز تازه می شود و زمین را شادمانی فرمی گیرد. همچنین قزاق ها معتقدند كه نوروز آغاز سال است و در میان آنان عبارات زیبایی درباره ی نوروز وجود دارد : نوروز روزی است كه یك سال منتظرش بوده اند ، نوروز روزی است كه خیر بر زمین فرود آمده و بالاخره نوروز روزی است كه سنگ نیلگون سمرقند آب می شود ، در شب سال تحویل صاحبخانه دو عدد شمع در بالای خانه اش روشن می كند ، خانه را خانه تكانی كرده و چون مردم قزاق عقیده بر این دارند كه تمیز بودن خانه در آغاز سال نو باعث می شود افراد آن خانه دچار بیماری و بدبختی نشوند آنان بر این مساله ایمان داشته ، آن را هر ساله رعایت می كنند. در شب نوروز دختران روستایی قزاق با آخرین گوشت باقیمانده از گوشت اسب كه "سوقیم" نام دارد غذایی به نام "اویقی آشار" می پزند و از جوان هایی كه دوستشان دارند پذیرایی می كنند . آنان نیز در قبال آن به دختران آینه و شانه و عطر هدیه می كنند كه این هدایا را " سلت اتكیتر" می نامند که به معنای علاقه آور است. در عید نوروز ساعت سه صبح جوانان یك اسب سركش را زین كرده و به همراه عروسكی كه به گردن آویز زنگوله ای دارد رها نموده تا از این طریق مردم را بیدار نمایند. عروسك در حقیقت نمادی از سال نو است كه آمدن خود را سوار بر اسب به همه اعلام می كند.نوروز برای قزاق ها بسیار مقدس بوده و اگر در این روز باران یا برف ببارد آن را به فال نیك گرفته و معتقدند سال خوبی پیش رو خواهند داشت. در عید نوروز مردم لباس نو و سفید به تن می كنند كه نشانه شادمانی است. دید و بازدید اقوام دراین ایام با زدن به شانه های یكدیگر از آیین و رسوم مردم قزاق در این ایام است ، قزاقها در نوروزغذایی به نام نوروز گوژه (گوژه = آش ) طبخ می کنند كه تهیه آن به معنای وداع با زمستان و غذاهای زمستانی است این غذا از هفت نوع ماده غذایی تهیه می شود .

مسابقات معروفی نیز در ایام نوروز در قزاقستان برگزار می شود كه از مهمترین آنان می توان به " قول توزاق" اشاره  نمود كه بین گروههای مرد و زن برگزار می شود. اگر برنده زن ها باشند  قزاق ها معتقدند آن سال خوب و پربركتی است اگر مردها پیروز شوند آن سال نامساعد خواهد بود. از دیگر مسابقات می توان به "كوكپار" (برداشتن بز از مكانی مشخص توسط سواران) ، "آودار یسپاق" ، "قیزقوو" و "آلتی باقان"  اشاره نمود، در عصر نوروز نیز مسابقه "آیتیس" كه نوعی مشاعره است، آغاز می شود .

نوروز در تاجیكستان

عید نوروز برای مردم تاجیكستان بخصوص بدخشانیان تاجیكستان عید ملی و اجداد است و از آن به عنوان رمز دوستی و زنده شدن كل موجودات یاد می كنند و به " خیدیر ایام"یا عید بزرگ معروف است.

مردم تاجیكستان بخصوص بدخشانیان تاجیك در ایام عید نوروز خانه را پاك كرده و به اصطلاح خانه تكانی می كنند، همچنین ظروف خانه را كاملا" شسته و تمیز می كنند تا گردی از سال كهنه باقی نماند . برابر با رسمی دیرینه ، قبل از شروع عید نوروز بانوی خانه هنگامی كه خورشید به اندازه یك سر نیزه بالا آمده دو جاروی  سرخ رنگ را که در فصل پاییز از كوه جمع آوری كرده و تا جشن نوروز نگاه داشته اند در جلوی خانه می گذارند، رنگ سرخ برای این مردم رمز نیكی ، پیروزی و بركت است. پس از طلوع كامل خورشید هر خانواده ای سعی دارد هر چه زودتر وسایل خانه را بیرون آورده و یك پارچه قرمز بالای سردر خانه بیاویزد و با باز كردن در و پنجره به نوعی هوای نوروزی و بهاری را كه معتقدند حامل بركت وشادی است وارد خانه نماید.

در این سرزمین پختن شیرینی مخصوص و غذاهای متنوع جز رسوم این ایام است، همچنین برگزاری مسابقاتی از قبیل تاب بازی، تخم مرغ بازی، كبك جنگی، خروس جنگی، بزكشی، كشتی محلی نیز در این ایام به شادی آن می افزاید در ایام نوروز غذای معروفی به نام " باج " با  كله و پاچه گوسفند  و گندم پخته و دیگران را مهمان می كنند.

نوروز در تركمنستان

در كشور تركمنستان طبق رسم قدیم و جدید دوبار در سال جشن نو گرفته می شود. یكی از این جشن ها با استناد به تقویم میلادی كه به تایید سازمان ملل رسیده به عنوان جشن بین المللی ( سال نو ) شناخته می شود و دیگری برگزاری عید نوروز به نشانه ی احیای دوباره ی آداب و رسوم دیرینه مردم تركمنستان است. مردم تركمنستان عقیده دارند زمانی كه جمشید با عنوان چهارمین پادشاه پیشدادیان بر تخت سلطنت نشست آن روز را نوروز نامیدند. مردم تركمنستان دراین ایام با پختن غذاهای معروف نوروزی مانند : نوروز كجه، نوروز بامه، سمنی ( سمنو) و اجرای بازی های مختلف توسط جوانان تركمن حال وهوای دیگری به این جشن و شادی می دهند. در ایام نوروز مسابقات مختلفی در تركمنستان برگزار می شود كه می توان به مسابقات اسب دوانی، كشتی، پرش برای گرفتن دستمال از بلندی، خروس جنگی، شاخ زنی میش ها، شطرنج بازی، مهره بازی و تاب بازی اشاره نمود. دید و بازدید در ایام نوروز در میان مردم تركمن از جایگاه خاصی برخوردار می باشد.

نوروز در قرقیزستان

عید نوروز در قرقیزستان تنها یك روز آن هم در روز اول یا دوم فروردین ماه است كه به 29 روز یا 30 روز بودن اسفند بستگی دارد. اگر اسفند 29 روز باشد اول فروردین و اگر 30 روز باشد در روز دوم فروردین برگزار می شود. تا قبل از فروپاشی شوروی سابق این مراسم به دست فراموشی سپرده شده بود ولی پس از فروپاشی دوباره حیات یافت و هر ساله با شكوه تر از سال قبل برگزار می شود. مراسم جشن نوروز در میادین بزرگ شهرها توسط دولت و در روستاها توسط بزرگان و ریش سفیدان در بیابان های اطراف  برگزارمی شود.  در قرقیزستان در این روز پختن غذاهای معروف قرقیزی  مثل " بش بارماق " ، "مانته برسك " و "كاتما" مرسوم است كه به صورت رایگان بین حاضران در جشن توزیع می شود.

در قرقیزستان در این روز علاوه بر برگزاری جشن ، مسابقاتی مانند سواركاری  نیز مرسوم است که به نحو چشمگیری دنبال شده، جوایز ارزنده ای به نفرات برتر اعطا می شود.

نوروز در پاكستان

در پاكستان نوروز را "عالم افروز" به معنای روز تازه رسیده كه با ورود خود جهان را روشن و درخشان می كند می نامند.

در میان مردم این سرزمین تقویم و روز شمار و یا سالنمای نوروز از اهمیت خاصی برخوردار است از این رو گروه ها و دسته های مختلف دینی و اجتماعی در صفحات اول تقویم های خود به تفسیر و توضیح نوروز و ارزش و اهمیت آن می پردازند و این تقویم را در پاكستان " جنتری " می نامند.

از آداب و رسوم عید نوروز در میان مردم پاكستان می توان به خانه تكانی و یا به عبارتی پاكیزه كردن خانه و كاشانه ، پوشیدن لباس و تهیه  انواع شیرینی مانند " لدو " گلاب حامن، رس ملائی ، كیك ، برفی ، شكرپاره، كریم رول، سوهن حلوا، و همچنین پختن غذاهای معروف این ایام و عیدی دادن و گرفتن و دید و بازدید اقوام اشاره نمود.در ایام نوروز مردم پاكستان از گفتار نا مناسب پرهیز نموده و با محبت ، احترام و اخلاص یكدیگر را نام می برند. همچنین سرودن اشعار نوروزی به زبان های اردو، دری و عربی در این ایام مرسوم است كه بیشتر در قالب قصیده و غزل بیان می شود.

پاكستانی ها بر این باورند كه هدف نوروز، امیدواری ،درامنیت ، صلح و آشتی نگهداشتن جهان اسلام و عالم انسانیت است تا آنجا كه آزادی و آزادگی، خوشبختی و كامیابی، محبت و دوستی و برادری و برابری همچون بوی خوش گلهای بهاری در دل و جان مردمان جایگزین می گردد.

نوروز در افغانستان

نوروز در افغانستان یا به عبارتی در بلخ و مركز آن مزار شریف هنوز به همان فر و شكوه پیشین برگزار می شود. در روزهای اول سال دشت های بلخ ودیوار و پشت بام های گلی آن پر از گل سرخ می شود گویی بلخ سبدی از گل سرخ است یا به عبارتی مانند اجاق بزرگی كه در آن لاله می سوزد این گل فقط در بلخ به وفور و كثرت می روید و از این رو جشن نوروز و جشن گل سرخ هر دو به یك معنی به كار می رود. در صبح اولین روز عید نوروز علم "مبارك علی ( ع )" با مراسم خاص و با شكوهی برافراشته می شودکه به معنای آغاز رسمی  جشن نوروز نیز می باشد و تا چهل شبانه روز ادامه می یابد و در این مدت حاجتمندان و بیماران برای شفا در پای این علم مقدس به چله می نشینند. گفته شده بسیاری از بیماران لاعلاج در زیر همین علم شفا یافته اند. مردم این سرزمین بر این باورند كه اگربه هنگام  بر افراشتن ،علم به آرامی و بدون لرزش و توقف از زمین بلند شود سالی كه در پیش است نیكو و میمون خواهد بود. از آیین و رسم نوروزی در سرزمین بلخ می توان به شستشوی فرش های خانه و زدودن گرد و غبار پیش از آمدن نوروز  و انجام مسابقات مختلف از قبیل بزكشی، شتر جنگی، شتر سواری، قوچ جنگی و كشتی خاص این منطقه اشاره نمود.

نوروز در تركیه

در این روز حكیم باشی معجون مخصوصی كه ( نوروزیه ) نامیده می شد و مخلوطی از چهل نوع ماده مخصوص بود ، جهت پادشاهان و درباریان تهیه می نمود كه كه شفابخش بسیاری از بیماری ها و دردها بوده و باعث افزایش قدرت بدنی می شده است. مردم این سرزمین نوروز را آغاز بهار طبیعت و شروع تجدید حیات و طراوت در جهان و برخی روز مقدس در مقابل شب قدر و شب برائت و برخی عامل اتحاد و همبستگی و حتی آن را سالروز تولد حضرت علی ( ع ) و تعیین ایشان به خلافت و سالروز ازدواج ایشان با حضرت فاطمه ( س ) دانسته اند . قابل ذكر است نوروز تا نخستین سال های اعلام جمهوری در میان تركان پایدار ماند و سپس رفته رفته اهمیت پیشین خود را از دست داد و فقط در پاره ای از مناطق شمال رسم وآیین نوروز موجودیت خود را حفظ كرده است .

http://www.nowruz.ir/4-6.asp